Türkçe İncil Çevirileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Selen Özkök
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mine YAZICI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezin amacı, Türkçe ve Osmanlıca İncil çevirilerini tarihsel süreç ışığında betimlemektir. Elde edilen tarihsel bilgiler doğrultusunda, tezde Türkçe Kutsal Kitap çevirmenlerinin haklarının ne denli korunduğu ve çeviriyi himaye edenlerin çeviri sürecini nasıl etkilediği örnekler ile incelenmektedir. Üç bölümden oluşan bu tezde ilk olarak, Andre Lefevere'nin "himaye" ve "poetika" terimlerinin tanımı yapılmakta ve "himaye" kavramından yola çıkarak tezin kuramsal çerçevesi çizilmektedir. Buna bağlı olarak, ilk Türkçe İncil çevirisi olarak adlandırılabilen Codex Cumanicus'tan başlayarak on sekizinci yüzyıla kadar küçük gruplar tarafından himaye edilen çeviri faaliyetlerine yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, on dokuzuncu yüzyılda kurumsallaşmaya başlayan başlıca ulusal Kitabı Mukaddes şirketleri ve şirketlerin çeviri faaliyetleri anlatılmıştır. Son bölümde ise, Harf Devrimi'nden sonra yapılmış olan çeviri faaliyetleri saptanmış ve bu faaliyetler sonucunda ortaya çıkan çeviriler birinci bölümde oluşturulan kuramsal çerçevenin sınırları içerisinde incelenmiştir. Yukarıda kısaca değinilen konu izleğinden de anlaşılacağı üzere, bu çalışmanın amacı himaye edenle çevirmen arasındaki güç dengesinin zamanla nasıl şekillendiğini göstermektir. İncil çevirilerinin genel tarihçesi ve himaye edenlerin çeviri üzerine yaptıkları yazışmalardan yola çıkarak çevirmenin aldığı çeviri kararlarının; çeviriyi himaye edenlerden nasıl etkilendiği saptanacaktır.