Hamzavi, Hamza-Nâme (c.68, v. 1b-48b): Dil İncelemesi-Metin-Dizin


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUĞBA ULUCAK

Danışman: Hatice Tören

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türk, İran ve Arap toplumları, İslamiyet dairesine mensup olduktan sonra pek çok konuda olduğu gibi edebiyat alanında da etkileşim hâlinde bulunmuşlar ve ortak eserler meydana getirmişlerdir. Bu eserlerin belki de en ilgi çekicilerinden biri olan, Hz. Hamza'nın şahsiyeti etrafında şekillenen menkıbevi hikayelerden oluşan Hamza-nâmeler, her üç toplumda da sevilmiş ve rağbet görmüştür. 14. yüzyılda Hamzavî tarafından yazılan ve 72 cildi bulunduğu bilinen Hamza-nâmelerin müstensih nüshalarıyla birlikte Türkiye kütüphanelerinde pek çok nüshasının var olduğu malumumuzdur. Söz konusu çalışmada ele alınan 68. cilt, 96 varaktan oluşan bir müstensih nüshasıdır. Eser hem telif edildiği hem de istinsah edildiği dönemin izlerini taşımaktadır. Çalışmamızda eser, Arap harflerinden transkript edilerek çeviri yazıya aktarılmış, ses ve şekil bilgisi özellikleri bakımından incelenmiş ve metnin dizinli sözlüğü, özel adlar sözlüğü ile beraber hazırlanmıştır. Bu çalışmanın amacı pek çok cildi hâlihazırda çalışılmış olan Hamza-nâme külliyatının tamamlanmasına bir katkıda bulunmak ve ele alınan cildin taşıdığı dil özelliklerini tespit ederek sunmaktır. Anahtar Kelimeler: Hamzavî, Hamza-nâme, Menkıbe, Hikâye, Osmanlı Türkçesi, Eski Anadolu Türkçesi