Konstantin Stanislavski ve Vsevolod Meyerhold'un Oyunculuk Yöntemlerinin Karşılaştırmalı İncelemesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Devlet Konservatuvarı, Sahne Sanatları Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Fuad Cavadzade
Danışman: Tufan Karabulut
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Oyunculuk yöntemleri hem eğitime dair fiziksel ve psikolojik yeniliklerden hem de yönetmenlerin içinde bulundukları sosyal koşullara göre farklılaşabilmektedir. Bununla birlikte oyunculuk yöntemlerinin değişen tiyatro anlayışlarına bağlı olarak da yenilendiği gözlemlenmektedir. Dolayısıyla oyunculuk yöntemlerinin geliştirilmesi ve yeni yaklaşımların ortaya çıkarılması önem kazanmaktadır. Araştırma bu önem bağlamında Konstantin Stanislavski ve Vsevolod Meyerhold'un oyunculuk yöntemlerinin karşılaştırmalı incelenmesini amaçlamaktadır. Rus tiyatrosunun önde gelen yönetmenlerinden olan Meyeerhold ve Stanislavski sadece Rus tiyatrosunu değil dünya tiyatrosunu hem sahne hem de oyunculuk yöntemleri açısından etkilemiştir. Stanislavski'nin oyunculuk yönteminde içerik ve içeriğe bağlı olarak gelişen teknikler öne çıkmaktadır. İçeriğe bağlı bir yöntem geliştiren Stanislavski'ye göre oyuncu öncelikle metni çok iyi özümsemelidir. Oyuncu metni sadece canlandıracağı karakter özelinde değil o karakteri etkilemesi yönüyle diğer karakterlerin de bir bütün olarak analiz edilmesi olarak ele almalıdır. Dolayısıyla oyuncunun ilgili duyguya ve psikolojiye girmesi Stanislavski sisteminde öne çıkan en temel vurgudur. Stanislavski, oyuncuların karakteri anlayabilmesi için "ben olsam ne yapardım" gibi empatik ve psikolojik tekniklerin kullanılması gerektiğini ifade etmektedir. Çünkü oyuncunun bir karakteri canlandırabilmesinin yolu ilgili karakterin psikolojisine girmektir. İçerik bu yüzden önemlidir. Meyerhold düşüncesinde ise içerik değil biçim öne çıkmaktadır. Biçim bağlamında Meyerhold'un yaklaşımına ise biyomekanik sistem adı verilmektedir. Oyuncunun öncelikle biçim olarak kendisini geliştirmesini gerektiğini vurgulayan Meyerhold için oyunculuk yöntemlerinde de oyuncunun fiziksel davranışları öğrenmesi sağlanmalıdır. Oyuncuların karakterin psikolojisine girmesini ya da metne olması gerektiğinden fazla zaman harcamasını yük olarak değerlendiren Meyerhold için oyuncu kendisini her şeyden evvel fiziksel ve biçimsel olarak geliştirmelidir. İki önemli yönetmenin oyunculuk yöntemleri bakımından sentezlenmesinde ise biçim ve içerik yaklaşımlarının birlikte ele alınması öne çıkmaktadır. Oyuncular oyunculuk yöntemleri bakımından değerlendiklerinde ruhsal ve bedensel tekniklerin sentezi sağlandığından oyunculara komple bir yöntem havuzu da sunulmuş olmaktadır. Anahtar Kelimeler: Stanislavski, Meyerhold, oyunculuk yöntemleri, psikolojik gerçekçilik, biyomekanik.