Sevinc Tevs Ornegi Uzerinden Cazda Diva Kavrami


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Devlet Konservatuvarı, Müzikoloji Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Senay Ocak

Danışman: Esra Karaol

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sevinç Tevs örneği üzerinden cazda diva kavramı başlığıyla oluşturulan bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Müzikoloji Bölümünde yüksek lisans tezi olarak ortaya konmuştur. Araştırmanın hedefi, cazda diva kavramının, Türkiye'de cazın ilk vokalisti kabul edilen, kariyerinde başka "ilk"lerle de öncü olarak diva ünvanına layık görülen Sevinç Tevs (1926-1976) özelinde; müzikolojik bir yaklaşımla, caz sahnesinde kadın vokalistin toplumsal cinsiyet açısından rolü nedir, tarihsel süreçte nasıl değişim göstermiştir, uluslararası örneklerle benzerlikleri/farklılıkları nelerdir gibi sorular üzerinden nitel araştırma yöntemlerinde kullanılan yorumlayıcı fenomenolojik analiz ile çözümleme yapmaktır. Tez konusunun kapsamı dahilinde, Sevinç Tevs'in kızı müzisyen Şehrazat Kemali Söylemezoğlu ile görüşme yapılmak istenmiş, ancak görüşme için uygun zaman belirlenememiştir. Ayrıca, tez çalışması boyunca nitel araştırma yöntemleri kullanılarak, divalık kavramının tarihte tanrıça ve cadılık sembolleriyle bir korelasyonu var mıdır hipotezi bağlamında tarihsel yöntem ve feminist kuramdan da faydalanılmıştır. Literatür taramasında, bilimsel ve süreli yayınlar, konuya ilişkin sözlükler ve medya materyalleri kullanılmıştır. Bu tez çalışması ile, Türkiye'de daha önce hakkında kapsamlı bir akademik araştırma yapılmamış ilk Türk kadın caz vokalisti Sevinç Tevs'le ilgili gelecek çalışmalara sistematik bir başvuru kaynağı oluşturulmaya çalışılmıştır. Kadınlar söz konusu olduğunda, cazda sınırlı kalmış akademik literatüre katkı sağlamak üzere ortaya konan bu araştırmada, çalışmanın temelini oluşturan Sevinç Tevs'in, Türkiye'nin ilk caz divası kabul edilmesi konunun derinleştirilmesi için çıkış noktası olmuş, döneminde (20. Yüzyıl) cazın dünyada diva kabul edilen diğer örneklerine de değinilerek, caz sahnesinde divalaşan vokalist kadınlar hakkında akademik bir kaynak oluşturulmaya çalışılmıştır. Sonuç itibarıyla, bu akademik çalışmada, cazda diva kavramı Türkiye'nin ilk kadın caz vokalisti üzerinden toplumsal cinsiyet bağlamında, feminist müzikoloji çalışmalarına katkı sunmak niyetiyle incelenmiştir.