" Antonis Samarakis'in Öykülerinde Hümanist Unsurların İncelenmesi "


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Batı Dilleri ve Edebiyatları Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Serap MEMET

Danışman: Esin Ozansoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Çağdaş Yunan Edebiyatı'nın önemli temsilcilerinden Antonis Samarakis'in öykülerinde yer alan hümanist unsurları incelemeyi amaçlamaktadır. Samarakis, savaşın yıkıcı etkilerine tanıklık etmiş bir yazar olarak, bireyin özgürlük arayışı, etik sorumluluğu ve varoluşsal yalnızlığı gibi temaları öykülerinde güçlü bir biçimde işler. Bu bağlamda, Samarakis'in anlatılarında toplumsal bir bilinç uyandırma çabası, özgürlük ve barış arayışı ile umudun bir direniş biçimi olarak kullanımı merkezi bir yer tutar. Bununla birlikte, yazar, bireyin kırılgan ve savunmasız yönlerini de öne çıkararak, insan doğasına yönelik hem sorgulayıcı hem de duyarlı bir yaklaşım sergiler. Bu çok katmanlı anlatım yapısı, Samarakis'in hümanist bakış açısını yalnızca bireysel düzlemde değil, aynı zamanda toplumsal ve siyasal bağlamda da derinlemesine ortaya koymasına olanak tanımaktadır. Bu bağlamda çalışmanın kuramsal temelini oluşturan hümanizm, insana değer veren, onun düşünsel, ahlaki ve özgürlük temelli potansiyelini ön plana çıkaran bir dünya görüşü olarak tanımlanabilir. Rönesans'tan bu yana gelişim gösteren bu anlayış, bireyin akıl, vicdan ve irade yoluyla kendini gerçekleştirebileceği fikrine dayanır. Hümanizm, yalnızca bir felsefi yönelimi değil, aynı zamanda insan onurunu temel alan etik ve toplumsal bir duruşu da ifade eder. Edebiyatta ise hümanizm, bireyin içsel dünyasını, değer arayışını ve insani çatışmalarını anlamaya yönelik bir anlatı yaklaşımı olarak ortaya çıkar. Çalışma, Samarakis'in Umut Aranıyor, Reddediyorum, Pasaport ve Karşı Çıkış adlı öykü derlemelerini tematik analiz yöntemiyle incelemekte, bu öykülerdeki hümanist yaklaşımı tarihsel ve toplumsal bağlam içerisinde değerlendirmektedir. Yazarın, dili kullanmadaki yalın ama çarpıcı üslubu, hümanizmi yalnızca felsefi bir duruş değil, aynı zamanda etik ve politik bir direniş biçimi olarak kurgulamasına olanak tanımaktadır. Samarakis'in, Savaş Sonrası Birinci Kuşak içinde özgün bir konuma sahip oluşu hem bireysel hem de kolektif travmaları ele almadaki cesareti ve insan onurunu önceleyen anlatı dünyasıyla yakından ilişkilidir. Bu bağlamda, çalışma, Samarakis'in öyküleri aracılığıyla hümanist düşüncenin edebî temsillerini ortaya koyarken, aynı zamanda İkinci Dünya Savaşı sonrası Yunan edebiyatının insan merkezli dönüşümüne de ışık tutmayı hedeflemektedir.