Mudurnu Çayı Havzası'nın (Taşburnu - Abant Gölü Batısı Arası) Flüvyo-Tektonik Jeomorfolojisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Belgin SOL

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Topçu Ahmet ERTEK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışma sahası Sakarya il sınırları içindeki Taşburun ile Bolu il sınırları içinde kalan Abant Gölü'nün batısı arasında yer almaktadır. Sahayı drene eden ana akarsu Mudurnu Çayı'dır. Dünyanın en önemli doğrultu atımlı faylarından biri olan sağ–yanal Kuzey Anadolu Fayı çalışma sahası içindeki başlıca yapısal unsurdur ve orta ve güney kol olmak üzere iki ana kola ayrılmaktadır. Kanal eğimlerini ve patternlerini etkileyen tektoniğe karşı çok hassas olan akarsular, bu çalışmanın başlıca odak noktasını oluşturmaktadır. Bu bağlamda, tektonik hareketlerin akarsular üzerine olan etkilerini ortaya koymak için 34 akarsu havzası seçilmiş ve seçilen bu havzalara hipsometrik ve morfometrik indisler uygulanmıştır. Ayrıca bu 34 havzanın ana akarsularına ait akarsu boyuna profilleri çizilmiştir. Çünkü akarsu boyuna profilleri tektonik aktivitenin önemli işaretçilerinden bir olmalarının yanı sıra bu profiller üzerindeki düzensizlikler ya da anomaliler flüvyal süreçlerin fay hareketlerine özellikle de dikey yer değiştirmelere bağlı olarak gelişen deformasyona verdikleri başlıca cevap olduğundan önemlidir. Havzanın güneyindeki ve kuzeyindeki akarsular arasında ötelenme miktarları bakımından farklılık olduğu gibi, fay segmentleri üzerindeki ötelenme miktarları da farklıdır. Havzanın güneyindeki akarsular üzerinde ötelenme miktarları yüksektir. Güney kolun batıdaki kısmını oluşturan Acalla Fayı'nın kestiği Acalla Deresi üzerindeki ötelenme miktarı 6,9 km ile havzada ölçülen en yüksek değerdir. Havzaya uygulanan hipsometrik ve morfometrik analizlerin sonuçları birlikte değerlendirildiğinde Acalla ve Karapınar dereleri arasında kalan havzanın güneybatısındaki kesimin tektonik olarak havzanın en aktif kısmını oluşturduğu görülmektedir.