Ölçülülük ilkesi bağlamında gelir teorileri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BUĞRA VEHBİ DÖNER

Danışman: Tahir İrfan Barlass

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gelirin vergilendirilmesinde gelir kavramına yüklenen anlam, vergi yükünün nasıl dağıtılacağından, verginin ne zaman ve nasıl doğacağına kadar çok sayıda sorunun cevabını belirlemektedir. Hangi ekonomik değerlerin gelir kavramına dâhil olduğunu inceleyen teorilere gelir teorileri adı verilmektedir. Bu teorilerden kaynak teorisi Türk vergi sisteminde ağırlıklı olarak uygulanmaktadır. Mevcut sistemde belirli gelirlerin anayasa gereği vergilendirilmesi gerekirken vergiye tabi olmadığı anlaşılmaktadır. Gelir teorilerinin mevzuatımızdaki yerinin yeniden düşünülmesinin bu soruna katkıda bulunması mümkündür. Ancak bu çözümlerde ölçülülük ilkesinin gözetilmesi önem arz etmektedir. Bu nedenle ölçülülük ilkesi açısından konunun değerlendirilmesinde fayda vardır. Bahsi geçen nedenlerle çalışmanın konusu "gelir nedir?" sorusuna verilen cevapların vergilendirmede ölçülülük ilkesi bağlamında değerlendirilmesi olarak belirlenmiştir. Çalışmanın amacı vergilendirmede ölçülülük ilkesine uygun şekilde geniş bir gelir tanımına dayalı olarak gelirin vergilendirilmesinin öngörülmesidir. Çalışmanın yöntemi farklı görüşlerin bir arada değerlendirilmesi ile öneriler ortaya çıkarılmasıdır.