Âşık şiirinin politikleşme sürecinde Âşık İhsani
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BARIŞ DEMİRKAYA
Danışman: Zehra Hamarat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:20. yüzyıl insanların bugününe ve yarınına dair inançlarını şekillendirmede büyük bir işlev üstlenen ideolojinin çeşitli topluluklar tarafından eylem sahalarını genişletmek amacıyla ele alındığı ve verilen mücadelelerde sanatın da bir araç olarak kullanıldığı dönem olmuştur. İdeolojinin gücünün çeşitli sanat alanlarında nasıl yer aldığı ele alınmış olsa da bu etkinin Türk âşıklık geleneği içerisinde nasıl bir şekilde karşımıza çıktığı üzerine kapsamlı çalışma yapılmamıştır. Ayrıca Türk âşıklık geleneğinin ülkemizde yaşanan siyasi değişimlere bağlı olarak geçirdiği değişim sürecinde dönemin en popüler ve önemli isimlerden biri olarak yer alan Âşık İhsani üzerine de detaylı bir çalışma ortaya konulmamıştır. Bu çalışmanın amacı sanat ve ideoloji birlikteliğinin Türk âşıklık geleneği içerisinde kazandığı gücü Âşık İhsani'nin şiirleri üzerinde yapılan değerlendirmelerle ortaya koymaktır. Daha önce detaylı şekilde ele alınmayan Âşık İhsani'nin eserleri dönemin sosyal ve siyasi gelişmeleriyle birlikte değerlendirilmiş, ideolojinin işlevlerinin sanatında ve yaşamında nasıl yer edindiği ortaya koyulmuştur. Tezin birinci bölümünde 20. yüzyıldaki ideolojilerin kaynağı olan egemen güçlerin, ideolojiyi sanatın çeşitli alanlarında nasıl kullandığı çeşitli disiplinlerden de yararlanılarak gösterilmeye çalışılmış, tezin ikinci bölümünde ise ideoloji sanat birlikteliğinin özellikle 1960-1980 dönemindeki Türk âşıklık geleneğinde nasıl bir şekilde var olduğu ve ideolojinin bu gelenek içerisinde nasıl bir işlev gördüğü ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde âşık şiirinin politikleşme sürecinde ön plana çıkan isimlerden biri olan Âşık İhsani'nin hayatı ve şiirleri ele alınmış, onun sanatı ve politik çizgisi dönemin siyasi, tarihi gelişmeleri ve ideolojinin işlevleri temelinde yorumlanarak değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: İdeoloji, Sanat, Şiir ve İdeoloji, Âşıklık Geleneği, Âşık İhsani