Yaşlı erkeklerde kemik mineral yoğunluğu ile serum IGF-I düzeylerinin ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2001
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İbrahim Ertuğrul
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehmet Akif KARAN
Özet:ÖZET Yaşlılıkta kemik yoğunluğu azalmakta ve net kemik rezorpsiyonu yeni kemik oluşumu hızını aşmaktadır. Yaşla ilgili kemik kaybından kemik üzerine etkili olan büyüme faktörlerinin yaşla ilgili azalmaları sorumlu olabilir. IGF-I kemik hücresinin proliferasyonu, diferansiyasyonu ve kollajen sentezi üzerine etkilidir. Yaşla serum IGF-I konsantrasyonu azalmaktadır. Bu çalışmada 65 yaşın üzerindeki erkeklerde kemik mineral yoğunluğu ile serum IGF-I düzeyleri arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlandı. Çalışmaya yaşları 65-88 arasında (72 ± 6 yıl) 41 erkek alındı. Kontrol grubu 19-62 yaşları arasında (44 ± 14 yıl) 20 sağlıklı erkekten oluşmaktaydı. Çalışma ve kontrol grubunun vücut kitle indeksleri arasında anlamlı fark bulunmadı (sırasıyla, 25.45 ± 2.37 kg/m2, 26.29 ± 3.80 kg/m2, p>0.05). Çalışma grubunda serum IGF-I düzeyi 102.04 ± 36.65 ng/ml, kontrol grubunda ise 196.62 ± 84.86 ng/ml bulundu (pO.0001). Femur boynu, trokanter, intertrokanterik bölge, Ward's üçgeni ve total femur başında ölçülen KMY değerleri çalışma grubunda kontrol grubuna göre 57anlamlı olarak daha düşük bulundu. Buna karşılık, çalışma grubunda ölçülen L1-L4 vertebraların KMY'si ile kontrol grubu arasında anlamlı fark bulunmadı. Çalışma grubunda femur boynu, intertrokanterik bölge ve Ward's üçgeninde ölçülen KMY değerleri osteopenik veya osteoporotik bulunan olgu sayısı kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha fazla bulunmuştur. Buna karşılık L1-L4 vertebralar, trokanter ve total femur başı KMY değerleri osteopenik veya osteoporotik bulunan olgu sayısı kontrol grubuna göre anlamlı fark göstermemekteydi. IGF-I düzeyleri ile olguların yaşları arasında anlamlı, ileri derecede, negatif bir korelasyon saptandı (p 0.05). Lojistik regresyon analizinde IGF-l'in total kalça, trokanter ve L1-L4 vertebralarda KMY üzerinde anlamlı derecede etkili olduğu bulunmuştur; IGF-I değerinin düşük olması total kalçada osteopeni riskini 28,8 kat, trokanterde 12,8 kat ve L1-L4 vertebrada ise ancak 3,9 kat arttırmaktadır. Sonuçlar 65 yaşın üzerinde erkeklerde femur başında osteopeni sıklığının daha belirgin olduğunu, IGF-I düzeylerinin femur başında ölçülen KMY ile korele olduğunu göstermektedir. Yaşlı erkeklerde sık rastlanan femur kırıklarına neden olan osteoporozdan IGF-I azalmasının da sorumlu olduğu düşünülebilir. 58