Kuru üzüm ve ürünlerinde okratoksin A varlığının araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ayşe Sibel Ünal
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Büket ALPERTUNGA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Okratoksin A (OTA), Penicillium ve Aspergillus türü küfler tarafından üretilen ve çeşitli tahıl ürünleri, kuru meyveler, yer fıstığı, kahve, kakao, baharat, şarap, bira ve bazı hayvansal ürünlerde rastlanan bir mikotoksindir. Bütün memelilerde nefrotoksik, hepatotoksik, karsinojenik, teratojenik ve immünotoksik etkileri kanıtlanmış olan OTA, Uluslararası Kanser Araştırma Enstitüsüsü (IARC) tarafından olası insan kanserojeni (Grup 2B) sınıfına alınmıştır. Aynı zamanda Güneydoğu Avrupa Ülkelerinde görülen Balkan Endemik Nefropatisi (BEN), idrar yolları tümörleri ile Mısır ve Tunus'ta görülen ve etyolojisi tanımlanamayan nefropatilerin sorumlusu olarak da görülmektedir.OTA, gıda maddelerinde ve hayvan yemlerinde bulunabilen en tehlikeli bulaşıcılardan biri olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle gıdalarda ve yemlerde OTA düzeylerinin araştırılması ve insanların bu toksine maruziyetlerinin belirlenmesi büyük önem taşımaktadır.Bu çalışmada; İstanbul'da satışa sunulan üzüm ve üzüm ürünlerinde OTA varlığı, ekstraksiyon ve immunoaffinite kolon ile temizlemenin ardından ters faz yüksek performanslı sıvı kromatografisi yöntemi ile tayin edilmiştir. Analizler fluoresans dedektörü ile eksitasyon dalga boyu 333 nm ve emisyon dalga boyu 460 nm'de, mobil faz olarak su: asetonitril: asetik asit (99:99:2, v:v:v) karışımı kullanılarak, 1mL/dak akış hızında izokratik olarak gerçekleştirilmiştir.Çalışılan 50 kuru üzüm ve 10 üzüm suyu örneğinin 6 tanesinde 0,19-2,59 ppb aralığında OTA'ya rastlanmıştır. 25 adet pekmez örneğinin 21 tanesinde (%84) 0,55 ppb-4,90 ppb aralığında değişen değerlerde, bir örnekte ise tayin sınırının altında OTA tespit edilmiştir. 12 pekmez örneğinde saptanan OTA değerleri, Türk Gıda Kodeksi ve Avrupa Birliği Gıda Bilimsel Komitesi tarafından izin verilen maksimum değerlerin üzerindedir. Saptanan en yüksek OTA değeri 4,90 ppb, ortalama değer ise 1,83 ppb'dir.