Medya Çalışanlarının Sosyo-Ekonomik, İş tatmini, Sendikalılaşamama Sorunu Bağlamında İstanbul'da Çalışan Polis-Adliye-Ring Muhabirleri Üzerine Bir Çalışma

İlyas Kaçar

Medya Çalışanlarının Sosyo-Ekonomik, İş tatmini, Sendikalılaşamama Sorunu Bağlamında İstanbul'da Çalışan Polis-Adliye-Ring Muhabirleri Üzerine Bir Çalışma

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İlyas Kaçar

Danışman: Aslı Gönenç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'de 2017 yılı itibariyle 180 üniversite vardır. Bunlardan 112'si devlet üniversitesidir. Devlet üniversitelerinde 42 iletişim fakültesi vardır. 68 vakıf üniversitesinde ise 22 iletişim fakültesi bulunmaktadır. Devlet üniversitesi, yönetim olarak herhangi bir vakıf veya özel kurumla bağlantısı bulunmayan, bütçesi devlet tarafından karşılanan üniversite tipidir. 2008 yılında yeni üniversitelerin kurulması kanunuyla Türkiye'nin her ilinde en az bir devlet üniversitesi bulunmaktadır. Her yıl bu iletişim fakültelerinden mezun olan olan öğrencilerin bir kısmı medya sektöründe bir basın kuruluşunda gazeteci olmak için uğraşmaktadır. Gazeteci adaylarının çok azı bir medya kurumunda istihdam edilmektedir. Geriye kalan mezunların kimisi işsizler kervanına katılırken kimisi de kendi alanının dışında bir işte çalışmak zorunda kalmaktadır. Burada, iletişim ve habercilikle ilgili kavramsal çerçeveye yer verildikten sonra gazetecilik tarihine kısaca değinilecektir. Ardından Türkiye'de iletişim fakültelerinin sayısı, her yıl verdikleri mezun sayısı ve gazeteci adaylarının sektörde istihdam sorunu üzerinde durulacaktır. Sanayi kapitalizminin gelişimiyle birlikte işçi hakları gündeme gelmiş, buna ilişkin yapılan çalışmalar sonucunda işçi ile işveren haklarını karşılıklı düzenleyen iş sözleşmeleri düzenleyen yasalar çıkarılmıştır. Bu nedenle işçi haklarını korumak amaçlı kurulan sendikalar da gazetecilerin fikir işçileri sayılmaları nedeniyle basın mensupları da da çeşitli dönemlerde sendikalara üye olarak örgütlenmeye gitmişleridir. Bu bağlamda Türkiye'de sendikal hareketlere değinilecek, daha sonra sendikaların nasıl işlevsiz hala getirildiğine yer verilecektir. Şu anda Anadolu Ajansı çalışanları Medya-İş basın sendikasına üye olabilmektedir. Özel sektörde çalışan çoğu basın mensubu ise işten atılma korkusu nedeniyle sendika üyesi olamamaktadır. Dolayısıyla çalışmada basın mensuplarının sendikalaşamama sorunu da ele alınacaktır. Ardından 5953 Sayılı Basın İş Kanunu üzerinde durulacaktır. Bu bağlamda, İstanbul'da gazetecilik mesleğini icra eden (kadın-erkek) adliye, emniyet, bölgeci –ring muhabirlerin ekonomik, sendikalaşma sorunları, iş yaşamında çalışma şartları, iş tatmini, gazetecilerin yasal hak ve sorumlulukları ve buna ilişkin sorunlara odaklanarak seçilen örneklem üzerinden anket ve mülakat yapılmıştır. Literatür taramasının da yapıldığı araştırmada konuya ilişkin elde edilen veriler ışığında gazetecilerin hem sorunları tespit edildi hem de bu sorunların çözümüne bir katkı sağlamayı amaçlaması bakımından bu çalışma önem taşımaktadır.