Döngüsel Ekonomiye Geçişte Potansiyeller ve Engeller


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ROYAL EYVAZOV

Danışman: Murat Çetin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsanlığın gelişim süreci boyunca başlayan çevre istismarı insan topluluklarının evrim süreci ile beraber gelişen bilgi ve teknoloji temelinde şiddetlenmiştir. Zamanla insan kendini çevreye hâkim bir varlık olarak görmüş üretim ve tüketim kalıplarını bu bağlamda geliştirmiştir. Bu sürecin bir sonucu olarak Doğrusal veya Lineer Ekonomi modeli ortaya çıkmıştır. Gelişim ve kullanım sürecinde çevreye saygısız bir şekilde yürütülen bu model ekonomilere eşi benzeri görülmemiş bir büyüme ve gelişme sağlamış; fakat zamanla küresel ölçekli çevre sorunlarını meydana getirmiştir. Çevre sorunlarının patlak vermesiyle Doğrusal Ekonomi modelinin sürdürülemez olduğu gerçeği ortaya çıkmış ve bu modelin yerini alacak sürdürülebilir bir model arayışı başlamıştır. Bu arayış sonucu yenilikçi ve onarıcı bir model olan Döngüsel Ekonomi anlayışı ortaya çıkmıştır. Ekonomik büyümeyi kaynak kullanımından ayırmak, minimum kaynakla maksimum fayda elde etmek, mevcut kaynakları kapalı döngü içinde uzun süre kullanmak şeklinde çeşitli hedeflere sahip olan Döngüsel Ekonomi sürdürülebilir bir gelecek için acil geçilmesi gereken bir ekonomik modeldir. Günümüz dünyasında geçiş aşamasında olan, mikro, meso ve makro boyutlarda çeşitli aktörler tarafından uygulanan, kendine özgü stratejilere ve iş modellerine sahip Döngüsel Ekonomi, kendi olumlu yanları ile birbirinden farklı ekonomik, toplumsal ve çevresel fırsatlar ortaya çıkarma potansiyeline sahiptir. Fakat, tüm bunlara rağmen giderilmediği taktirde Döngüsel Ekonomi barındırdığı bir takım sorunlar, boşluklar ve zayıflıklar nedeni ile çeşitli engeller de ortaya çıkarabilecek bir kavramdır.