Türkiye'de Finansal Serbestleşme ve Derinleşmenin Analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Abbas Bayır
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Selman YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Türkiye'de finansal serbestleşme ve derinleşmenin tarihsel süreçte gösterdiği ilerleme analiz edilmiştir. Çalışma boyunca bir finansal sistemin derinleşme yönünde ilerlerken karşılaştığı makro ve mikro sorunlar irdelenmiştir. Türkiye'de finansal sistem analiz edilirken son iki yüz yıllık popüler tarihsel dönemde yaşanan siyasal olayların büyük bir kısmının finansal süreçlerle bağlantısı irdelenmiştir. Türkiye'deki finansal sistemin tarihsel seyrinin dünya ekonomik sistemin tarihsel seyrinden bağımsız cereyan etmediği çeşitli örneklerle ortaya konulmuştur.Birinci bölümde teorik bir çerçeve oluşturulmuştur. Buna göre bir finansal sistemin yönünü belirleyen ve sistemi çerçeveleyen tüm etkenler dört temel başlık altında toplanmıştır. Buna göre finansal aktörler, finansal ortam, devlet ve finansal elitler bir finansal sistemin yönünün belirlenmesinde en etkili unsurlar olmaktadır. Fon sağlayanlarla fon talep edenlerden başlayarak düzenleyici kurul ve kurumlardan, finansal iletişim sağlayan medya kanallarına kadar çok geniş bir yelpaze finansal aktörler olarak tasnif edilmiştir. Başta hukuki düzen olmak üzere, bilgi ve teknoloji finansal ortam olarak tasnif edilmiştir. Norm yaratıcı kurumların finansal düzenlemeye etkisi bu başlık altında ele alınmıştır. Finansal derinleşmeyi belirleyen üçüncü faktör finansal elitler iken dördüncü faktör devletin kendisidir.Çalışma boyunca bu dört faktör bağımsız olarak ele alındığı gibi bu faktörlerin birbirleri üzerindeki etkisi ve belirleyiciliği gerek güncel gerekse tarihsel örnekler üzerinden irdelenmiştir. Finansal derinleşme ve küreselleşme; konunun, bir sosyolojik olgu olarak değerlendirilmesine olanak tanıyan Ülgener, Kazgan, Bourdieu, Giddens, Popper, Kuhn gibi bilim felsefecisi mertebesine ulaşmış iktisatçı, sosyolog ve bilim adamlarının tanımlamaları çerçevesinde yeni bir bakış açısı ile irdelenmiştir.Çalışmanın ikinci bölümünde dünyada ve Türkiye'de finansal derinleşme analiz edilirken son on yılda EURO bölgesinde yaşanan sorunlar ışığında güçlü parasal bölgeler konusu finansal derinleşme çerçevesinde irdelenmiştir.Çalışmanın son bölümünde başta bankacılık olmak üzere Türkiye'de finansal sistemi oluşturan bileşenlerin sayısal verileri ilk bölümde verilen teorik çerçeve ve ikinci bölümde yapılan değerlendirmeler ışığında ele alınmıştır. Böylece Türkiye'nin küreselleşme ve finansal derinleşme düzeyine dair toplu ve farklı yeni bir bakış açısı oluşturulmaya çalışılmıştır.