Kurmaca ve Naratif Terapiyi Yorumsal Düzlemde Buluşturmak: Çocuk Edebiyatı Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Zeynep Beyza Ataseven
Danışman: Mehmet Şerif Eskin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çocuklar için yazılmış kurmaca metinlerde edebi yönün yanı sıra pedagojik yön de öne çıkar. Bu metinler yalnız yazılma değil, ebeveynlerle birlikte defalarca kez okunma ve üzerinde konuşma imkanı sunması sebebiyle çoğu zaman çocuklarla yapılan bir terapi ile benzerlik gösterir. Naratif terapi, merkezinde yer alan hikâye analojisi ile; zaman, mekan, düzen ve anlam bakımından insanın bir aynası olan kurmacayı incelemek için elverişli bir araçtır. Hikâye analojisi insanı da bir metin kabul eden post-modern anlayış ile, kişilerin kendileri hakkında anlattığı hikâyelerin, onların kimliğini ortaya koyduğunu ifade eder. Bu yüzden naratif terapi, post-yapısalcı anlaşıyla, her hikâyenin yapı-söküme uğratılıp yeniden yazılabileceğini, dolayısıyla kişilerin kimlik algılarının hikâyelerini yeniden yazmakla değiştirilebileceğini ifade eder. Kurmaca metinlerin sunduğu ortam da benzer şekilde işler. Hikâyenin başında karakterin kimliği bir anlatı aracılığıyla çizilir. Süreç içerisindeki tecrübeler ve diğer karakterlerle etkileşimler aracılığıyla karakter dönüşür. Hikâyeyle karakterin dönüşümü iç içedir. Metin karakterdir. Karakter ise metindir. Dolayısıyla naratif terapinin sağladığı hikâye analojisi kavramı, insanlar üzerinde çalışmak için olduğu kadar, hatta belki biraz daha fazla, metinler üzerinde çalışmak için de uygundur. Bu çalışmada genel anlamda naratif terapinin kurmacayla buluştuğu ortak düzlem incelenecektir. Daha sonra naratif terapinin dışsallaştırma, yeniden yazma, postyapısalcı yaklaşım, merkezden uzak ama etkili terapist pozisyonu gibi temel araçları, çeşitli çocuk edebiyatı eserlerini analiz etmek için kullanılacaktır.