ARŞİV BELGELERİ ÇERÇEVESİNDE 1840-1924 YILLARI ARASINDA MUSUL VİLAYETİNDE YAPILAN ARKEOLOJİK ÇALIŞMALAR (DEVLETLER, ARKEOLOGLAR VE ESERLER ÇERÇEVESİNDE)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ayşe Kübra Biçici

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hilal Kazan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Coğrafi konumuyla önemli bir yere sahip olan Musul vilayeti, birçok medeniyete ev sahipliği yapmasından ötürü geniş bir arkeolojik mirasa sahiptir. Tarihsel sürece baktığımızda Musul ve çevresinde birçok farklı devlet hem ticari faaliyetlerde bulunmuşlar hem de geçmiş uygarlıklardan kalan ve kutsal kitaplarda geçen antik kentleri aramışlardır. Başta İngiltere, Fransa, Amerika ve Almanya gibi devletler burada bazı antik yerleşim alanlarında kazılar yapmışlardır. Bu tezde 1840-1924 yılları arasında Musul vilayetinde Kale-i Şarkat, Koyuncuk, Horsabad ve Musul çevresinde Babil ve Tello'da yapılan kazılar ele alınmıştır. Farklı devletler, devletlerle bağlantılı müzeler ve kurumlar tarafından desteklenen arkeologlar sadece bir bölgede değil birkaç farklı bölgede kazı çalışmaları yapmıştır. Kazılar neticesinde bulunan eserlerin İslam sanatının bölgedeki varlığına ışık tutacağı öngörülmektedir. Bu çalışmada kazıları yürüten devletlere ve kazılarda çalışmış arkeologlara dair veriler arşiv belgeleri kapsamında irdelenmiştir. Müze-i Hümâyun'un söz konusu kazılardaki etkisi üzerinde durulmuştur. Kazılarda bulunan eserlerin nakliyesi ve kazılarda görev alan Müze-i Hümâyun çalışanlarından bahsedilmiştir. Anahtar Kelimeler: Müze-i Hümâyun, Kazı, Musul, Mezopotamya Tarihi