Milletlerarası Sorumluluk Hukukunda Zaruret Hali

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Miray Azaklı Köse

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ayşe Nur TÜTÜNCÜ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Milletlerarası sorumluluk hukukunda zaruret hali, devletin milletlerarası hukuka aykırı eylemine mazeret oluşturan önemli bir istisnadır. Zaruret hali hukuka aykırılığı ortadan kaldıran diğer durumlara kıyasla daha geniş ve kapsayıcıdır. Çünkü korunan çıkar yalnızca devletin ya da vatandaşların varlığının korunması ile sınırlanmamıştır. Zaruret hali ekonomik veya çevresel çıkarlar gibi pek çok türde çıkarın koruması için öne sürülebilir. Bu nedenle zaruret hali milletlerarası hukukun pek çok özel alanında uygulanmaktadır. Özellikle yatırımcı-devlet tahkimi ve kuvvet kullanma alanlarında zaruret haline dair ilkeler önemli sonuçlar doğurmaktadır. Bu sonuçlardan biri zaruret halinin kuvvet kullanmanın belli dereceleri bakımından meşru müdafaa gibi bir istisna olabileceğidir. Bu çalışmada öncelikle zaruret halinin unsurlarını inceleyerek bu soyut kavramın ne anlama geldiğini açıklamaya çalıştık. Daha sonra kavramın somut olaylara nasıl uygulanacağını ve bazı özel alanlara uygulandığında ortaya çıkan sorun ve sonuçları araştırdık. Kendini koruma hakkına dayanan ilkel halini bir yana bırakırsak, oldukça yeni olan bu kavram kuvvet kullanmaya ilişkin güncel tartışmaların odağındadır. Son yıllarda birkaç yazar tarafından `Zaruret hali meşru müdafaanın bir alternatifi olabilir mi?? sorusu sorulmaktadır. Belki de bu soru kuvvet kullanmaya ilişkin literatürde yepyeni bir alan yaratacaktır.