Finansal tablo verilerinin Benford Yasasına göre analizi ve hile tespitine yönelik bir uygulama


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELİN AVCI

Danışman: Arif Saldanlı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Finansal tablo kullanıcılarının kaliteli ve güvenilir bilgiye ulaşması, bu finansal tablolardan aldıkları doğru bilgiler ışığında kararlar vererek ekonomiyi şekillendirmeleri açısından büyük önem taşımaktadır. Ancak bazı durumlarda finansal tablolar, işletme yönetimi veya muhasebe tahmini yapmaya yetkili kişiler tarafından kişisel menfaatleri doğrultusunda manipüle edilebilmektedir. Zaman zaman, finansal tablolarda yer alan bazı bilgiler kasıtlı olarak gizlenebilmekte veya yanlış beyan edilebilmekte; böylece finansal tablo kullanıcıları yanıltılabilmektedir. Hileli finansal raporlama olarak da adlandırılan bu durum, işletmeleri ve hatta ülkeleri büyük zararlara uğratabilmektedir. Bu çalışmada, hileli işlemleri önceden tespit etmeye yarayan proaktif yöntemlerden biri olan Benford Yasası analiz tekniğinden faydalanılmıştır. İmalat sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin finansal tablolarında herhangi bir hileli işlemin olup olmadığının incelenmesi amacıyla, işletmenin önemli finansal tablo verilerine Benford Yasası tekniği uygulanarak, veri analizi sağlanmıştır. Bunun için, işletmenin Kâr veya Zarar tablosundan elde edilen bir veri setine Benford Yasası basamak testlerinden birinci basamak, ikinci basamak, ilk iki basamak ve mükerrer tutarlar testi uygulanarak, gözlemlenen oranlar ile Benford Yasası oranları arasındaki fark karşılaştırılmıştır. Oranlar arasındaki fark karşılaştırılarak veri setiyle ilgili sonuca ulaşılırken, Ortalama Mutlak Sapma yönteminden faydalanılmıştır.