Bankacılık Sektöründe Faiz Oranı Riski Ve Belirleyicileri: BİST Bankalarına Yönelik Bir Uygulama

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ahmet KORKMAZ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Selman YILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmada faiz kavramı, faiz teorileri, faiz oranlarının vade ve risk yapısı, bankacılık fonksiyonları ile faiz oranı getiri/risk ilişkisi genel olarak değerlendirildikten sonra bankalarda faiz oranı riskinin ölçülmesine ilişkin yaklaşımlar ve bankacılık sektörü risk regülasyon sürecinde kilit rol üstlenen Basel Düzenlemeleri incelenmiştir. BİST mevduat bankalarının 2002-2017/6 dönemindeki mali yapısına ilişkin genel bir değerlendirmenin ardından aynı dönemde BİST Bankalarının faiz oranı risk duyarlılığının ve bu duyarlılığı etkileyen bilanço-içi ve bilanço-dışı kalemlerin belirlenmesine yönelik olarak iki aşamalı bir ampirik analiz gerçekleştirilmiştir. Uygulama çalışmasının ilk aşamasında banka ölçeğinde heterojenlik göstermekle birlikte BİST bankalarının hisse senedi getirileri ile piyasa getirileri arasındaki ilişkinin yönünün belirgin bir biçimde pozitif; faiz oranı hareketleri ile arasındaki ilişkinin yönünün ise çoğunlukla negatif olduğu yönünde bulgulara ulaşılmıştır. Panel veri analizinin kullanıldığı ikinci aşamada, bankaların maruz kaldıkları faiz oranı riski ile; kredi riskini ifade eden takipteki krediler rasyosunun, kredi/mevduat rasyosunun, menkul kıymet ağırlıklı likit varlıklar rasyosunun, para ve faiz swap işlemlerinin ve cayılamaz kredi taahhütlerinin pozitif; banka sermayesinin ise negatif yönde ilişkili olduğuna dair güçlü ve anlamlı kanıtlara ulaşılmıştır. Ayrıca BİST mevduat bankalarının faiz oranı riski üzerinde küresel finansal krizin etkilerinin en yüksek boyutta hissedildiği 2008 yılının pozitif yönde etkili olduğu görülmüştür.