Hadislerin Uydurulma Sebepleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Sema Dağcı
Danışman: Mustafa Ertürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hadislerin sıhhatini tespit problemi, geçmişten günümüze ulemânın ilgisini çeken bir mesele olmuştur. Nitekim fitne olaylarını takip eden süreç içerisinde kezzâb râviler, Hz. Peygamber'in otoritesini kullanarak tarih sahnesine çıkmışlar ve kendi amaçlarına hizmet edecek hadisler uydurmuşlardır. Bu araştırma İslâm'ın doğru bir şekilde anlaşılıp aktarılması önündeki ciddi engellerden olan mevzû rivayetlerin uydurulma sebeplerini konu edinmektedir. Çalışmada öncelikle klasik hadis usûlü eserlerinde yer verilen uydurma sebepleri tespit edilerek bunların mevzûât literatürüne yansımalarının ortaya konması hedeflenmiştir. Aynı zamanda, mevzû addedilen rivayetlerin sened ve metinlerinin sunduğu verilerden hareketle, hadislerin uydurulma sebeplerini tespitte kullanılabilecek bazı karîneler de belirlenmiştir. Bununla birlikte, mevzû hadisin tanımı, tarihçesi, hadis uydurma sebeplerine yer vermeleri bağlamında mevzûât literatürü ile kaynakları, sebepleri tespitte kullanılacak karîneler ve son olarak hadis uydurma sebepleri çalışma kapsamında ele alınan konulardır. Bu çalışma, ortaya çıktığı andan bu yana etkilerini sürdürmekte olan mevzû hadisleri tarihî analiz ve güncel yorum süzgecinden geçirerek bir sebeple ilişkilendirmeyi hedeflemiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre uydurulma sebeplerinin, klasik hadis usûlü eserlerinde zikredilen maddeleri kapsayan ve aynı zamanda onları yansıtan sistematik bir tasnifle sunulabileceği, örneklerin zenginleştirilebileceği ve ana sebeplerin bazı yeni maddelerle ilişkilendirilebileceği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Mevzû, Mevzûât, Uydurulma Sebepleri, Sened, Metin.