Hiperbarik oksijen tedavisinin yaşamı tehdit eden komplikasyonları.


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hasan SİVRİKAYA

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Şamil AKTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu tez çalışmasında İstanbul Tıp Fakültesi Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Anabilim Dalında uygulanmakta olan hiperbarik Oksijen tedavisine bağlı gelişebilecek olumsuz etkilerin, yaşamı tehdit edebilecek komplikasyonların ve bunların gelişme sıklığınının saptanması amaçlanmıştır. Çalışma sonrasında elde edilecek verilerin bundan sonra tedaviye alınacak hastaların seçiminde ve uygulanacak tedavi protokollerinin belirlenmesinde yol gösterici olabileceği düşünülmektedir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada İstanbul Tıp Fakültesi Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Anabilim Dalında 1990 ve 2015 yılları arasında farklı endikasyonlarla HBO tedavisine alınan 3162 hastanın, toplam 75933 HBO tedavi seansları esnasında yaşanan olağandışı tıbbi durumları geçmişe dönük olarak tutulan kayıtlardan taranmıştır. Bulgular: Yapılan taramalarda tedaviye alınan hastalardan 6'sında (%0,189) HBO tedavisine bağlı olabileceğini düşündüren ve hastaların yaşamlarını tehdit edebilecek komplikasyonların geliştiği görülmüştür. Hastaların aldığı HBO tedavi seansları göz önüne alındığında ise tüm seansların %0.0079'unda böyle bir komplikasyonun geliştiği saptanmıştır. Komplikasyon gelişen olgulardan ikisi santal sinir sistemi Oksijen toksisitesi, ikisi pulmoner barotravma, biri iyatrojenik AGE ve son olgu da sindirim sistemi barotravmasıdır. Sonuç: Gerek elektif gerekse acil şartlarda uygulananacak HBO tedavileri öncesinde kontrendikasyon açısından hastaların yeterli değerlendirmesi sağlanmalıdır. Ayrıca tedaviye bağlı olarak gelişebilecek olan yaşamı tehdit edici komplikasyonlar açısından ilgili sağlık personelinin ve operatörlerin eğitimi, tedavi esnasında bu gibi sorunlara karşı hazırlıklı olması önem arz etmektedir. Öneriler: HBO tedavisine bağlı komplikasyonların gelişimini önlemek adına, kolaylaştırıcı faktörlerden kaçınılmalıdır. HBO tedavi protokolleri, mümkün olduğunca güvenli sınırlar hesaplanarak hazırlanmalı; dekompresyon gerektiren protokoller, gerekli olmadıkça kullanılmamalıdır. Hastalar barotravma gelişimini önlemek amacıyla yeterince eğitilmeli ve kulak eşitleme, çıkış sırasında nefes tutmama gibi basit ancak hayati olabilecek yönergelerin uygulandığından emin olunmalıdır. Basınç odasında görevli sağlık personeli, gelişebilecek komplikasyonlar konusunda uyanık olmalı ve komplikasyon gelişmesi durumunda muhtemel sebebe yönelik hasta yönetimi sağlanmalıdır. Bu hastaların yönetiminde paniğe yer yoktur ve hastayı basınç odasından bir an önce çıkarmanın uygun olmayabileceği de akılda tutulmalıdır.