Popüler kültür ve alt kültür ilişkisi bağlamında sokak müziği: Kadıköy örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ECEM DOĞANTEKİN
Danışman: Burcu Sunar Cankurtaran
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, sokak müziğini bir alt kültür ifade biçimi olarak ele almaktadır. Tez, kamusal alanda sokak müziğinin ifade ettiği anlam çerçevesinde popüler kültür ile alt kültür arasındaki ilişki biçimi incelenmektedir. Kent yaşamı içerisinde sokak müziği sadece sanatsal bir ifade biçimi değil; müzik yoluyla kamusal alanda var olabilme; kimlik inşa aracı ve görünürlük stratejisi olabilmektedir. Bu kapsamda sokak müziğinin sanatsal, kültürel, siyasal, sosyal ve ekonomik boyutları saha araştırması yoluyla ve nitel yaklaşımla analiz edilmektedir. Çalışmada, Kadıköy'de sokak müziği icra eden 15 müzisyenle derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler gözlem ve tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışmanın kuramsal arka planını Frankfurt Okulu'nun kültür endüstrisi kavramı ve İngiliz Kültürel Çalışmalarının alt kültür yaklaşımları oluşturmaktadır. Bu iki yaklaşım üzerinden hem sokak müziğinin, popüler kültürün talep ve beklentilerine yönelik işleyişi hem de hâkim düzene karşı bir direniş alanı olma özelliği vurgulanmaktadır. Elde edilen bulgular, sokak müziğinin bahsedilen ikili yapısını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda sokak müziği yalnızca bireysel bir sanat alanı değil; gerektiğinde popüler kültürle etkileşime girebilen, bir yanıyla bağımsızlığını korumaya çalışan esnek bir alt kültür pratiğidir. Araştırmanın sonucunda, sokak müziğinin icra edilmesinde temel neden ekonomik sebepler olmanın yanı sıra müzisyenin tanınma ve beğenilme arzusu ve popülerleşme isteği de önemli bir motivasyon kaynağı olarak görülmüştür. Özellikle sosyal medya araçları ve repertuvar seçimi görünürlük sağlanmasında etkili iki araçtır. Bununla birlikte sokak müziği bir kimlik ifade olarak kamusal alanda yer almaktadır. Güvenlik, yasal düzenlemeler, müzik eğitimi, profesyonel sahnelere geçiş, müzisyenliğin mesleki kabul durumu gibi unsurlar kimlik inşasında etkisi bulunan dışsal faktörlerdir.