Türkiye Ekonomisinde Kısa Vadeli Yabancı Kaynakların Ekonomik Büyümeye Etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Abdüsselam SAĞIN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Selman YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ekonomik büyümede artan bir trende sahip olan Türkiye ekonomisi için büyümenin kaynağına dair yapılmış birçok akademik çalışma mevcuttur. Yapılan akademik çalışmaların bir kısmı kısa vadeli yabancı sermaye girişinin Türkiye ekonomi açısından büyüme üzerinde nasıl bir katkı sağladığı konusu ile ilgilidir. Fakat bu konuda yapılan çalışmalarda kullanılan kısa vadeli yabancı sermaye tanımlarının homojen olmaması ve çalışmaların incelediği dönemlerin farklılık göstermesi, ortaya çıkan sonuçların da birbirinden farklı olmasına neden olmuştur. Bu çalışmada özellikle portföy yatırımlarını kısa vadeli yabancı sermaye tanımı içerisinde gören çalışmaların aksine Rodrik ve Velasco'nun çalışmalarında kullandıkları kısa vadeli yabancı sermaye tanımını kullanarak Türkiye ekonomisi için bir analiz yapılmaya çalışılmıştır. Analizde kullanılacak kısa vadeli yabancı sermaye tanımı içerisinde yer alan parasal büyüklükler ise; ticari krediler, banka kredileri, kamu ve özel kesime ait kısa vadeli kredilerden oluşacaktır. Bu hesaplara ait veriler ise TCMB'nin elektronik veri dağıtım sisteminde yer alan kısa vadeli dış borç stoku verilerinden hesaplanarak kullanılacaktır. Analiz aşamasında ekonomik büyümeyi belirleyen değişkenler Solow büyüme modeli temelinde Cobb-Douglas üretim fonksiyonu kullanılarak belirlenmiştir. Diğer değişkenlere ait veriler de yine yurtiçi veri tabanları olan TÜİK ve TCMB'den alınmıştır. Analiz aşamasında kullanılacak en uygun model ARDL modeli olarak belirlenmiş, kısa ve uzun dönem sonuçlar bu model çerçevesinde tahmin edilmiştir. Büyüme olgusu uzun dönemli bir kavram olduğu için analiz sonuçlarından özellikle uzun dönem tahmin sonuçları yorumlanmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlar ise şu şekilde olmuştur. Türkiye ekonomisi için 2000:1-2017:1 arası dönemde sabit sermaye yatırımları, doğrudan yabancı yatırımlar ve dış ticaret hacmi ekonomik büyüme üzerinde olumlu etki gösterirken, istihdam oranının artması büyümeyi aynı dönem için olumsuz etkilemiştir. Ayrıca bu araştırmanın ana konusu olan kısa vadeli yabancı sermaye girişlerinin ise ekonomik büyüme üzerinde anlamlı bir etkisi söz konusu olmamıştır.