MADDİ OLMAYAN EMEK BAĞLAMINDA SOSYAL MEDYA İŞÇİLERİ: FACEBOOK VE YOUTUBE ÖRNEĞİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Radyo Televizyon ve Sinema Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Burhan Kılıç
Danışman: Süleyman Türkoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yeni medyanın getirdiği yeni ortamlardan biri; internetin kullanımının yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan sosyal medya ortamlarıdır. Bu ortamlarda bir çok konu hakkında içerikler üretilip diğer kullanıcılar ile paylaşılmaktadır. Yeni medyanın temel ilkelerinden biri olan "etkileşim" ilkesi ile kullanıcılar aynı zamanda üretici hâline de gelmiştir. Sosyal medya kullanıcıları kimi zaman vakit geçirme-eğlence amaçlı olarak sosyal medyaya girmekte ve farkında olmadan -veya olarak- bir artıdeğer zincirinin içinde bulunmaktadır. İtalyan sosyolog Maurizio Lazzarato'nun ortaya attığı Hardt ve Negri 'nin çalışmaları ile popülerleşen 'maddi olmayan emek' kavramı, bu kullanıcıların aslında tüketim yaparken onların kullanım pratiklerinin başkalarına pazarlanan bir meta haline dönüşmesini ve aslında kullanıcının maddi olmasada bir emek harcadığını ve karşılığı maddi olarak alınmayan emeğin sömürüldüğünü açıklamak için kullanılmıştır. Bu emek ise günümüzde 'işçi' nin net olarak tanımının yapılmasını zorlaştırmaktadır. İş dışı yaşamda bile bir emek ve çalışma söz konusudur. Bunun yanında günümüzde internet temelli olarak kullanılan sitelerde-youtube türevleri vb.- hem kullanıcı, hem üretici olmak ve bu siteler üzerinden para kazanmak mümkündür. Bu tezde Facebook ve Youtube kullanıcıları iş dışı veya çalışma süreleri içerisinde Facebook'ta ve Youtube'da ne kadar vakit geçirmektedir? Bir artıdeğer zincirinin içinde olduklarının ve kullanım pratiklerinin birilerine fayda sağladığının farkında mıdırlar? Youtube'dan para kazanan kullanıcıların çalışma şartları nelerdir? 'İşçi' tanımı değişmiş midir? Gelecekteki 'işçi' tanımı için neler söylenebilir? gibi sorulara cevap aranacaktır. Bu amacı gerçekleştirmek adına Facebook ve Youtube kullanıcılarına bir dizi anket çalışması uygulanacak ve sonuca varılmaya çalışılacaktır.