Mâide Suresi 3. ayeti bağlamında dinin ikmâli ve nimetin itmâmı meselesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESMA AKBAŞ
Danışman: Yaşar Düzenli
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kur'an-ı Kerim'in ilk vahyedilen ayeti hususunda olduğu gibi nüzul sürecini sonlandıran ayet hakkında da çeşitli sebeplerden tam bir görüş birliği sağlanamamaktadır. En son nazil olan ayetler içerisinde "dinin ikmâl ve nimetin itmâm edilip, din olarak İslam'dan razı olunduğu" bildirilen Mâide Suresi 3. ayeti de yer almaktadır. Buradan hareketle dinin tamamlanmış olması tezine, Kur'an vahyinin her şeyi kapsayarak hiçbir şeyi eksiksiz bırakmadığı ve apaçık oluşunu ifade eden ayetleri kendisine referans alan salt-literalist yaklaşımın –büyük oranda Selefi ve Zahiri okumaları- etkisi büyüktür. Bu tür yaklaşımlar selefe dönüşü zorunluluk sayarak, taklidi ve re'y ile tefsiri reddetmektedir. Böylece aklın ve yorumun önünü kapatarak kıyas ve ictihadı sınırlandırmayı ve tamamlanmış dine ilave anlamındaki bid'atlerle mücadeleyi esas almaktadır. Rivayete ve nassın zahirine dayalı bu din anlayışı, dini düşüncenin aktüelleştirilmesi önünde engel teşkil ederek belirli bir tarih diliminin kutsallaşmasını ve dinde eksiklik algısı oluşturacağı gerekçesiyle, aklın hareket alanının daraltılmasını öngörmektedir. Ayette ifade edilen din kavramının tırnak içine alınarak "tamamlanan din" şeklinde okunmasına karşılık Kur'an'a göre bir din tanımının yapılıp mahiyetinin belirlenmesi son derece önemlidir. Bu çalışmada tamamlanmışlık meselesinin kavram, siyak-sibak, ortam, tarih ve usul merkezli okunduğu takdirde, belli bir amaca binaen tamamlanan süreci ve mesajı ifade ettiği ortaya konmaktadır. Anahtar Kelimeler: Tefsir, Mâide Suresi 3.ayet, Din, Nimet, İkmâl-İtmâm