Atopik Dermatit Tedavisine Yönelik Topikal Nano İlaç Taşıyıcı Sistemlerin Optimizasyonu, İn vitro/İn vivo Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Sinem Güngördük
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Sevgi GÜNGÖR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Atopik Dermatit (AD), immünolojik değişimlerin eşlik ettiği, derinin bariyer özelliğinin bozulması ile gelişen, enflamasyon, kuruluk ve bakteri enfeksiyonu ile tanımlanan kronik bir deri hastalığıdır. Topikal ve sistemik immunomodülatörler AD tedavisinde kullanılmaktadır. Ayrıca, hastalığın seyrine bağlı olarak gelişen ikincil enfeksiyonların baskılanması için topikal antibiyotik tedavisi de yapılmaktadır. Bu doktora tez çalışmasının amacı, takrolimus ve fusidik asit etkin maddelerinin derideki patolojik bölgelere (epidermal veya dermal) taşınabilmesini iyileştiren ve AD hastalığının topikal tedavisinde etkinlik ve uygulama kolaylığı açısından yenilikçi topikal formülasyonların geliştirilmesidir. Bu kapsamda; takrolimusu tek ve takrolimus ile fusidik asidi birlikte içeren, özellikle takrolimusun derinin daha derin tabakalarına ulaşmasını sağlayan nano boyutlu koloidal ilaç taşıyıcı sistemlerinden mikroemülsiyon formülasyonları geliştirildi. Ayrıca, her iki etkin maddeyi birlikte içeren, yüksek oklüzif etkiye sahip konvansiyonel merhem formülasyonları da geliştirildi. Mikroemülsiyon ve merhem formülasyonlarının fizikokimyasal özellikleri, fiziksel ve kimyasal stabiliteleri değerlendirildi. Optimize edilen mikroemülsiyon ve merhem formülasyonlarının deri üzerindeki etkileri ATR-FTIR spektroskopisiyle incelendi. Her iki etkin maddenin deri tabakalarındaki dağılımı in vitro penetrasyon çalışmalarının ardından uygulanan bantla soyma yöntemiyle kantitatif olarak saptandı. Takrolimus gibi lipofilik karakterde bir model boyanın (Nil Kırmızısı) optimize edilen mikroemülsiyonlar ile uygulandığında, model boyanın deriden penetrasyon derinliği ve derinin tabakalarındaki yayılabilirliği CLSM görüntüleme tekniği ile gösterildi. Ayrıca, optimize edilen mikroemülsiyonun deri üzerindeki etkileri biyofiziksel yöntemler ile in vivo olarak sağlıklı gönüllüler üzerinde değerlendirildi. Elde edilen bulgular değerlendirildiğinde; takrolimusu tek, takrolimus ile fusidik asiti birlikte içeren mikroemülsiyon ve her iki etkin madddeyi bir arada içeren merhem formülasyonları da geliştirilerek, AD hastalığının tedavisine yönelik her iki etkin maddenin pazarda bulunan preparatlarına alternatif yenilikçi ürünleri sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Atopik dermatit, Takrolimus, Fusidik asit, Mikroemülsiyonlar, Topikal İlaç Taşıyıcı Sistemleri