Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi, Turizm İşletmeciliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Evren KIRAN
Danışman: İsmail Kızılırmak
Özet:
- Antakya mutfağı, tarih boyunca çeşitli medeniyetlerin etkisiyle
zenginleşmiş, farklı kültürlerin birleşiminden oluşan eşsiz bir gastronomi
mirasına sahiptir. Aynı zamanda, mutfak kültürü Antakya'daki kültürlerarası
iletişimin araçlarından biri olarak, farklı inanç ve kültürleri bir araya
getiren bir köprü görevi görmüştür. 6 Şubat ve 20 Şubat 2023 tarihlerinde
meydana gelen depremlerden önce Antakya, zengin gastronomisiyle bir çekim
merkeziydi. Mutfak kültürü aynı zamanda aile geleneklerinin, festivallerin ve
dini törenlerin ayrılmaz bir parçasıydı. Bu çeşitlilik, Antakya'yı
kültürlerarası iletişim açısından önemli bir destinasyon haline getiriyordu.
Bununla beraber, depremler, Antakya mutfağını derinden etkilemiştir. Şehirdeki
tarihi ve turistik yapılar, restoranlar ve pazar yerleri büyük ölçüde zarar görmüştür.
Antakya mutfağı, doğal afetlerin yarattığı yıkıma rağmen kültürel
dayanıklılığın bir örneği olarak yeniden canlanma potansiyeline sahiptir. Bu
kapsamda bu çalışmanın amacı doğal afetler karşısında Antakya mutfağının ve
kültürlerarası iletişimin deprem öncesi durumu, şu anki durumu ve gelecekteki
öngörülebilir durumunu ortaya koymaktır. Bu doğrultuda nitel araştırma
desenlerinden fenomenolojik deseninin kullanıldığı çalışmada 60 kişiyle görüşme
yapılmıştır. Görüşmeler için yarı yapılandırılmış görüşme formları hazırlanmış
ve görüşmeler yüzyüze yapılmıştır. Görüşme verilerinin analizinde içerik
analizi tekniğinden faydalanılmıştır. Çalışma sonucunda doğal afetlerin kültürlerarası
iletişim aracı olarak gastronomiye olan olumsuz etkileri ile depremin hayatı
durduran etkilerine karşın mutfağın direnç ve dayanıklılığı katılımcıların
görüşüyle desteklenmiştir. Ayrıca farklı kültürlere mensup insanlar arasındaki
iletişimin doğal afet sonrası olumlu ve olumsuz etkileri de ortaya konmuş ve bu
bulgular doğrultusunda öneriler geliştirilmiştir. Bu çalışma, Antakya
mutfağının yaşadığı dönüşümü ve bu süreçte gastronominin kültürlerarası
iletişimde oynadığı rolü inceleyerek, deprem sonrası kültürel mirasın korunması
ve gastronomi yoluyla gerek şehrin gerekse de Antakya mutfağının yeniden
inşasına katkıda bulunabilir.