Serebral palsili çocuklarda tüm vücut titreşim terapisi ve D vitamini takviyesinin kas-iskelet sistemi üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABUZER KAYAR
Danışman: AYŞE RESA AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Serebral palsi'li (CP; Cerebral Palsy) çocuklarda yürüme güçlüğüne neden olan en önemli faktörlerden biri alt ekstremite kas güçsüzlüğü ve spastisitedir. Kas güçsüzlüğü zamanla ilerlemektedir; etkili tedavi seçenekleri kısıtlıdır. Çocukluk çağındaki osteoporozun en sık nedeni CP'dir ve oldukça da yaygındır; kemik mineral yoğunluğunu (BMD; Bone Mineral Density) artıran tedaviler oldukça azdır ve başarıları düşüktür. Kas kuvvetini, kemik yapımını arttırması ve spastisiteyi azaltması nedeni ile rehabilitasyonda son yıllarda yaygınlaşan tüm vücut titreşim terapisi (WBVT; Whole Body Vibration Therapy) ile eksikliği pandemi şeklinde görülen, kaslar ve kemikler üzerine olumlu etkileri olan D vitaminin birlikte kullanılmasının sadece WBVT'ye göre CP'li çocukların alt ekstremite kas gücü, eklem ROM (Range Of Motion), spastisite, kaba motor fonksiyonları, kemik yapımı, vücut yağ (FM; Fat Mass) ve yağ-dışı yumuşak (kas) (LM; Lean Mass) doku kütlesi üzerine ek etkisini incelemek için bu çalışma başlatılmıştır. Uygulanacak yaklaşım ve yöntemler: Randomize, kontrollü, tek kör ve prospektif olarak planlanan bu çalışmaya alınma kriterlerine uyan 52 CP'li çocuk dâhil edilmiştir. Grup 1 (n=15): kontrol grubu, grup II (n:19) yalnızca WBVT ve grup III (n:18): WBVT+D vitamini takviyesi alanlar olarak ayrılmıştır. Çalışmaya alınan çocuklara haftada 3 gün olmak üzere toplam 9 hafta WBVT verilmiştir; WBVT'ye başlamadan 2 hafta önce D vitamini takviyesi başlanmıştır, toplam 11 hafta devam edilmiştir. Tedavi öncesi ve tedavi sonrası dizlerin fleksiyon-ekstansiyon izometrik, 30°/sn ve 60°/sn hızlarında izokinetik kas gücü pik torku CybexTM (Humac) Norm izokinetik dinamometre cihazıyla; spastisitesi modifiye Ashworth skalasıyla (MAS), aktif ve pasif ayak bileği ROM'ları görsel değerlendirme metoduyla; kaba fonksiyonlarındaki gelişim kaba motor fonksiyonel sınıflandırmaya göre (GMFCS; Gross Motor Function Classification System); kemik yapımı, FM ve LM DXA (Dual Energy X-Ray Absorptiometry) ile ölçüldü. Kemik yapımı ayrıca serum osteokalsin ve BALP (Bone Specific Alkaline Phosphatase) düzeyleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 8,6±1,9 yıldı. Diz fleksiyon-ekstansiyon izometrik, 30°/sn ve 60°/sn hızlarında izokinetik kas gücü pik torkları, pasif ayak bileği ROM'u, alt ekstremite BMD, BMC (Bone Mineral Content) her üç grupta da artmıştır (p 0,05). Gruplar arası analizde kas gücü, pasif ve aktif ayak bileği ROM, GMFCS, spastisite grup II ve grup III'de kontrol grubuna göre önemli derecede gelişmiştir (p 0,05). Sonuç: CP'li çocuklarda WBVT alt ekstremite kas gücünü, aktif/pasif ayak dorsifleksiyonunu, kaba motor fonksiyonlarını önemli derecede arttırmaktadır; spastisiteyi azaltmaktadır. BMD, FM ve LM vücut kompozisyonu üzerine ise kısa dönemde etkin görünmemektedir. Çalışmamızın sonuçları WBVT'nin CP'li çocukların rehabilitasyonunda kullanılmasına katkı sağlayacak yeni bir dönemin kapılarını aralamaktadır; WBVT'yi rehabilitasyonda kullanmak için bizi cesaretlendirmektedir fakat rutin pratiğe girmeden önce WBVT'nin uzun dönem sonuçlarının araştırılmasına ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: serebral palsi, osteoporoz, DXA, BMD, BMC, Z skor, vücut kompozisyonu, yağ kütlesi, yağ dışı yumuşak doku kütlesi, izokinetik, spastisite, eklem ROM, dorsifleksiyon, tüm vücut vibrasyon terapisi, D vitamini, kas gücü, osteokalsin, BALP, kaba motor, GMFCS