Mustafa Müslim ve et-Tefsîrü'l Mevdûî li Süveri'l Kur'âni'l Kerîm adlı eserde konulu tefsirin tanım ve yöntemi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RÜMEYSA YAĞCI

Danışman: Necmettin Gökkır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

XIX. yüzyıldan itibâren tefsir eserleri yeni bir yöntemle Kur'ân'ın konu bütünlüğünü esas alarak yazılmaya başlanmıştır. Konulu tefsir ismini alan bu eserler, Kur'ân'ın kavramsal, tematik ve sûre eksenli şekilde tefsir edilmesidir. Konumuz; Mustafa Müslim'in ve onun koordinatörlüğünde yazılmış Et-Tefsîru'l Mevdûî li-Suveri'l Kur'âni'l Kerîm adlı eserin tanım, tasnif ve yöntem tespitidir. Mustafa Müslim geliştirmiş olduğu yöntemle bir sûreyi ismi, faziletleri, indiği periyod, sûre içi münâsebetler ve pasajların ihtivâ ettiği konular başlıklarını kullanarak sûre eksenli konulu tefsir yapılacağını iddia etmektedir. Bu konuyu işleme amacımız, ilgili başlıkların mantıkî zeminini çözümleyerek sûre eksenli konulu tefsire etkisini ortaya çıkarmaktır. Sûrenin bütünlüğünün bu yöntemle nasıl sağlandığını incelemektir. Çalışmada konulu tefsirin kavramsal ve yöntemsel çerçevesi çizildikten sonra sûre eksenli konulu tefsirin biçimsel planı ve âyetlerin tefsir edilme yöntemi Rahmân Sûresi üzerinden metin analiz yöntemi kullanılarak tespit edilmiştir. Çalışmanın neticesinde, sûre konulu şekilde tefsir edilirken bütünlüğün sağlanmasına ve ana konunun tespit edilmesine en çok etkisi olan başlığın münâsebetler olduğu görülmüştür. Eser ortak bir çalışmanın ürünü olduğu için, tefsirin biçimsel planı ve yazım yöntemleri belirli olmasına rağmen sûreyi tefsir eden kişinin yorumlamasına göre yöntemde değişiklikler olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sûre, Bütünlük, Tasnif, Yöntem, Konulu Tefsir, Mustafa Müslim, İslâmî İlimler