Iris suaveolens’ten elde edilen bileşiklerin yapı tayini ve antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Işıl Hacıbekiroğlu
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ufuk KOLAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Iridaceae familyasının bir üyesi olan Iris cinsinin Türkiye'de 16'sı endemik olmak üzere 46 türü bulunmaktadır. Iris türlerinin rizomları halk arasında idrar arttırıcı ve kusturucu, tohumları ise gaz söktürücü, kabız ve midevi olarak kullanılmaktadır. Iris türleri süs bitkisi olarak yetiştirilmelerinin yanı sıra menekşeye benzer kokuları olduğundan kozmetik ve parfüm endüstrisinde de kullanılmaktadır. Iris türlerinin rizomları iridal tipi triterpenler ve izoflavonlar başta olmak üzere flavon, flavanon, ksanton ve kinonlar gibi sekonder metabolitleri içermektedir.Bu yüksek lisans tez çalışmasında, Iris suaveolens Boiss. & Reuter bitkisinin rizomlarından hazırlanan petrol eteri, kloroform ve metanol ekstrelerinin toplam fenolik miktarları pirokatekole, toplam flavonoit miktarları kersetine eşdeğer olarak tayin edildikten sonra antioksidan aktiviteleri ß-karoten renk açılım, metal bağlama, süper- oksit anyon radikali giderim ve CUPRAC yöntemleri kullanılarak belirlendi. Antioksidan aktiviteleri yüksek olan petrol eteri ve kloroform ekstrelerinden kromatografik yöntemler kullanılarak sekonder metabolitler saflaştırılıp spektroskopik yöntemler kullanılarak yapıları aydınlatıldı. Petrol eteri ekstresinden beş, kloroform ekstresinden sekiz olmak üzere toplam onüç madde elde edildi. Elde edilen saf maddelerin antioksidan aktiviteleri ß-karoten renk açılım ve CUPRAC yöntemlerine göre belirlendi. ß-Karoten renk açılım yönteminde en yüksek aktiviteyi 7ß-hidroksistigmast-4-en-3-on ve coniferaldehitin, CUPRAC yönteminde en yüksek etkiyi coniferaldehitin gösterdiği tespit edildi.