Ulva rigida TÜRÜNDEKİ FENOLİK BİLEŞİKLERİN YÜKSEK PERFORMANSLI SIVI KROMATOGRAFİSİ İLE TAYİNİ İÇİN METOT GELİŞTİRİLMESİ VE VALİDASYONU

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYTAJ HUSEYNOVA

Danışman: Pelin Köseoğlu Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu yüksek lisans tezi kapsamında, Ulva rigida (C.Agardh) türündeki fenolik bileşiklerin (ferulik asit, kafeik asit ve rutin) miktar tayini için yeni bir yüksek performanslı sıvı kromatografisi yöntemi geliştirildi ve valide edildi. Analizler 250x4,6 mm ebatında ve 5 µm tanecik boyutunda bir C18 kolon kullanılarak gerçekleştirildi. Metanol ve %0,08'lik o-fosforik asit çözeltisi (suda) olmak üzere iki bileşenden oluşan hareketli faz ile gradient elüsyon programı uygulandı. Spektrofotometrik dedektör kullanıldı ve tüm fenolik bileşikler için dedeksiyon dalga boyu 325 nm olarak belirlendi. Kolon sıcaklığı 40ºC, enjeksiyon hacmi 20,0 μL ve akış hızı 1,0 mL/dak olarak ayarlandı. Doğrusal aralık kafeik ve ferulik asit için 0,10-1,00 µg/mL, rutin için ise 0,25-2,50 μg/mL olarak belirlendi. Gözlenebilme ve tayin sınırları sırasıyla 0,03 µg/mL ve 0,08-0,10 mg/L aralığında bulundu. Metodun kesinlik ve doğruluğu ferulik ve kafeik asit için 0,10, 0,50 ve 1,00 μg/mL, rutin için ise 0,25, 0,75, 2,50 μg/mL konsantrasyon seviyelerinde incelendi. Fenolik bileşiklerin U. rigida makroalg materyalinden ekstraksiyonunda maserasyon ile metanol ekstresi hazırlandı ve analiz öncesinde hidrofilik-lipofilik denge kartuşu kullanılarak katı faz ekstraksiyonu yöntemi uygulandı. Sonuç olarak, geliştirilen ve valide edilen yöntemin U. rigida türündeki üç adet fenolik bileşiğin yüksek doğruluk ve tekrarlanabilirlikle aynı anda kantitatif tayini için uygun olduğu saptandı. Anahtar Kelimeler: Fenolik Bileşik, HPLC, Katı Faz Ekstraksiyonu, Metot Geliştirme ve Validasyon, Ulva rigida