Sovereign wealth funds and their impact on financial development: The case of Norway
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: BETÜL PİŞKİN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehmet Kutluğhan Savaş Ökte
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu çalışma, ulusal varlık fonlarını
makroekonomik sistemin işleyişini etkileyen makroekonomik aktörler olarak ele
ala ve farklı türdeki devlet varlık fonlarının rollerini kapsamlı bir çerçeve
içinde incelemektedir. Bu bağlamda, ulusal varlık fonları emtia bazlı ve emtia
bazlı olmayan fonlar ile yurt içinde yatırım yapan ve yapmayan fonlar olarak
sınıflandırılmış ve makroekonomik peyzaj (macroeconomic landscape) yaklaşımına
dahil edilmiştir. Geliştirilen bu kavramsal çerçeve ile, farklı türdeki ulusal
varlık fonlarının çeşitli kanallar ve gerçekleştirdikleri işlevler aracılığıyla
makrofinansal sistemle nasıl etkileşime girdiği araştırılmaktadır. Çalışmada,
Norveç örneği ele alınarak, emtia bazlı ve ulusal yatırımı olmayan ulusal
varlık fonlarının finansal sistemi nasıl desteklediği tarihsel ve ampirik bir
perspektiften incelenmiştir. Bu bağlamda, Norveç'in 1970-2024 dönemini kapsayan
yıllık verileri kullanılarak dört farklı model geliştirilmiştir. Analizlerde
ARDL sınır testi yaklaşımı ve hata düzeltme modeli (ECM) kullanılmıştır.
Ekonometrik analizde, doğal kaynak gelirlerinin döviz kuru, faiz oranı ve kamu
harcamaları gibi belirlenen kanallar aracılığıyla finansal sistem üzerinde
oluşturduğu etkilerin, ulusal varlık fonuna yapılan net transferler ile nasıl
yumuşatıldığı test edilmiştir. Bulgular, devlet varlık fonuna yapılan net
transferlerin, özellikle döviz kuru ve faiz oranları aracılığıyla doğal
kaynakların finansal derinlik üzerindeki etkilerini yumuşattığını
göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Ulusal Varlık Fonları,
Finansal Gelişme, Makroekonomik Sistem, Norveç, ARDL Sınır Testi