Arşivcilik Hizmetlerinde Profesyonelleşme Süreci ve Türkiye


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mehmet Fahri FURAT

Danışman: Ali Arslan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Arşivciler belgeleri tanımlayıp korurlar ve bir milletin hafızası olan belgeleri kullanıma sunulacak hale getiriler. Böylelikle onlar araştırmacılar, araştırma araçları ve arşiv materyalleri arasında aracı olmaktadırlar.Arşivler sadece bünyelerinde çeşitli belgeleri bulundurdukları için değil, bununla birlikte kurumların faaliyetleri sırasında ürettikleri belgeleri belirli bir düzen ve sistem içerisinde ele alıp işledikleri, tekrar kullanıma hazır tuttukları için önemleri kabul edilen, bünyelerinde bulıundukları kurumlar tarafından şekillendirilen ve bu kurumların da gelişme ve değişmelerinde rol oynayan birimlerdir. Tez içerinde bu süreç arşivcilik mesleğinin profesyonelleşme süreci bağlamında tanımlanılmaya çalışılmış. Yazının başlangıcı ile ortaya çıkan mesleğin binlerce yıldır geçirmiş olduğu değişimle birlikte özellikle dünyada ve ülkemizede ortaya koyduğu profesyonelleşme çabası gözler önüne serilmiştirArşiv hizmetlerinin çok eskilere uzanan bir geçmişi vardır. Eski Grek ve Roma'da arşivler oluşturulmuş, saray ve tapınaklarda korunmuşlardır. Türk idare ve kültür hayatında da Orta Asya Türklüğüne kadar uzanan arşivler, Osmanlılarda bir devlet örfü olarak daha ilk devirlerden itibaren vardı. Bu süreç sahanın şartlarına uygun şekilde Türkiye Cumhuriyeti'nde de devam etmiştir.XIX. yy'lın başlarındaki sosyo-ekonomik değişiklikler arşivciliği tarihçilikten ve kütüphanecilikten de ayrı bağımsız bir bilim haline getirmiştir. Özellikle iletişim ve bilgisayar alanındaki değişme ve gelişmeler, bilgi ve belge toplatıp bunların kullanımını sağlayan arşivciliği büyük ölçüde etkilemiştir. Mesleklergenel olarak eğitim, teorik ve pratik bilgi, hizmet, çalışmada göreli otonomi ve bağımsızlık , problemlerle karşılaşıldığında bağımsız yargı stratejileri ve etik kodlar.ile karakterize edilirler. Arşiv hizmetlerinin tarih boyunca kabul edilen önemine rağmen profesyonelleşme koşullarını yerine getirip profesyonelleşmesi ve bu uzun geçmişiyle özerk bir bilim haline gelmesi oldukça yeni bir tartışma alanıdır ve tartışma halihazırda sürmektedir.