Diabetes mellitus'lu ve sistematik olarak sağlıklı periodontitisli hastaların dişeti bağ dokusu ve periferik kanlarında immünoregülatör hücrelerin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Diş Hekimliği Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERRAK YÜCEKAL TUNCER
Danışman: HALİL ERHAN FIRATLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:6. ÖZET Periodontitis, dişler ve periodonsiyumu etkileyen, konak savunma elemanlarının mikrobiyal faktörler ile giriştikleri savaşım sonucunda ortaya çıkan, iltihapsal bağışık yanıtın görüldüğü kronik bir hastalıktır. Bütün enfeksiyöz hastalıklarda olduğu gibi hastalık oluşabilmesi için mikroorganizmalara ve hastalığa eğilimli bir bireyin konak yanıtına ihtiyaç vardır. Periodontal hastalıkların diğer enfeksiyöz hastalıklardan en önemli farkı, enfeksiyon etkeni olan bakterilerin iyileşme ile birlikte yok edilememesi veya ortamdan tamamen uzaklaştırılamamasıdır. Bu durum periodontal hastalık patogenezinde ve tedavi sonrası iyileşme yanıtlarında, çevresel ve genetik risk faktörlerinin büyük önem kazandığını göstermektedir. Genetik özellikler, sigara kullanımı, sistemik hastalıklar ve çeşitli risk faktörleri bazen bakterilerin de önüne geçerek hastalık oluşumunu ve şiddetini belirleyici rol oynayabilmektedir. Diabetes mellitus, insüline bağlı karbonhidrat metabolizmasında bir dizi bozukluğun oluşturduğu ve hiperglisemi ile seyreden bir sendrom olarak tanımlanabilir. Bu kronik hastalık, periodontitisler ile benzer özellikleri taşır ve benzer risk faktörlerini paylaşır. Diabetes mellitus'a bağlı olarak periodontal dokularda ortaya çıkan metabolik bozukluklar doku direncini, dolayısıyla iltihabi periodontal hastalık başlangıcını, gelişimini ve ilerlemesini etkilemektedir. Bu metabolik hastalık immünolojik özellikleri, artmış iltihabi yanıt ve enfeksiyonlara yatkınlık nedeniyle periodontal dokuların klinik durumunu etkilemektedir. Çalışmada tip 1 veya tip 2 diabetes mellitus (DM) teşhisi konmuş, kronik periodontitisli 23 birey ve sistemik olarak sağlıklı, kronik periodontitisli 22 birey incelenmiştir. Bu bireylerde periodontal tedavi öncesi ve sonrasında tespit edilen lokal ve sistemik konak yanıtı, periodontal parametrelerle birlikte karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Periferik kanda CD3, CD4, CD8, CD11a, CD11b, CD11c, CD14, CD16, CD19, CD54, CD56; dişeti bağ dokusunda ise CD3, CD4, CD8, CD11a, CD11b, CD11c, CD14, CD16, CD19, CD32, CD54, CD106, PDGF, TGFbetal ve VEGF monoklonal antikorları incelenmiştir. Periodontal tedavi sonrasında klinik parametreler incelendiğinde hem deney hem de kontrol grubu hastalarımızda klinik indeks ve ölçüm değerleri bakımından olumlu gelişmeler olduğu ve tüm gruplarda benzer klinik iyileşmenin gerçekleştiği belirlenmiştir. Tedavi öncesine ait periferik kan değerleri incelendiğinde tip 1 DM grubuna ait CD8+, CD11b+ ve CD54+ hücre değerlerinin anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür. Periodontal tedavi sonrası hem deney hem de 155kontrol grubu hastalarımızda periferik kanda çeşitli hücre gruplarında azalma olduğu tespit edilmiştir. Tedavi öncesine ait dişeti dokusunda antikor pozitif boyanan hücre değerleri incelendiğinde tip 1 ve tip 2 DM gruplarında kontrol grubuna göre daha yüksek CD3+, CD4+, CD8+, ancak daha düşük PDGF ve TGFbetal düzeyleri belirlenmiştir. Tedavi sonrasında her iki diabet grubunda da kontrol grubuna göre çok daha fazla sayıda hücre topluluğunda anlamlı azalma olduğu tespit edilmiştir. Periodontal hastalık nedeniyle etkilenen periodontal dokularda, konak yanıtında meydana gelen değişiklikler lokal olarak incelenebilmekte, ancak bu değişiklikler tüm hücre grupları için her zaman periferik kana yansıtmamaktadır. Sonuçlar literatürde yer alan diğer çalışmalar ile karşılaştırıldığında benzerlikler ve farklılıklar olduğu görülmüştür. Hücre tiplerinin sadece fenotipik özelliklerinin değerlendirilmesi mevcut olan tüm bağışık yanıt mekanizmalarını bütünü ile yansıtmamakta, sadece o hücrelere ait o anki durumları ve değişimleri ortaya koymaktadır. 156