FARKLI SÜRELERDE UYGULANAN HİPERBARİK OKSİJENİN KAN BEYİN BARİYERİ ÜZERİNE ETKİSİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Selçuk Tatar
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Akın Savaş TOKLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaçlar: Bu deneysel çalışmada, farklı sürelerde hiperbarik ortamda oksijen solumanın, sıçanların kan-beyin bariyeri (KBB) geçirgenliği ve oksidan-antioksidan sistemler üzerine etkileri araştırılmıştır. Gereç ve yöntemler: Çalışmada Wistar albino, sağlıklı, genç erişkin dişi sıçanlar kullanıldı. Hayvanlar; kontrol, 1 gün süreyle hiperbarik oksijen (HBO) uygulanan (HBO-1) ve 5 gün süreyle HBO uygulanan (HBO-5) gruplar olmak üzere üçe ayrıldı. Hiperbarik oksijen (HBO) seansları, 15 dakika kompresyon, 2,5 atmosfer mutlak basınçta (ATA) 60 dakika %100, 15 dakika rekompresyon olarak uygulandı. HBO-1 grubuna 6 saat aralarla 24 saatte 3 kez HBO uygulandı. HBO-5 grubuna ilk 2 gün 6 saat aralarla 3'er kez, daha sonraki 3 gün 10'ar saat ara ile 2'şer kez olmak üzere toplam 12 kez HBO uygulandı. Son seanstan yaklaşık 2 saat sonra, alt gruplara bölünen sıçanlar kateterize edilerek, horseradish peroksidaz (HRP) işaretleyicisi enjeksiyonu, oksidan-antioksidan seviye ölçümü için doku örnekleri alımı, immünohistokimyasal değerlendirme için fiksasyon işlemleri yapıldı ve dekapitasyon uygulandı. KBB geçirgenliği, HRP işaretleyicisi ile elektron mikroskobik ve makroskobik düzeyde değerlendirildi. İmmunohistokimyasal değerlendirme, astrosit aktivasyon belirteci GFAP proteini araştırıldı. Oksidan-antioksidan sistemler hakkında bilgi edinebilmek amacıyla, beyin doku örneklerinde glutatyon (GSH) seviyesi, superoksit dismutaz (SOD) aktivitesi ve lipid peroksidasyonu ürünü olan malondialdehid (MDA) araştırıldı. Bulgular: Elektron mikroskobisi düzeyinde normal şartlar altında KBB'yi geçemeyen HRP'nin, HBO-1 ve HBO-5 gruplarında KBB'yi geçtiği gözlendi. İmmunohistokimyasal olarak, GFAP boyanma yoğunluklarında gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı. GSH seviyesi, her iki grupta da korteks dokusunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük saptandı (p<0,05). Hipokampüs dokusunda, sadece HBO-5 grubunda anlamlı düşüş saptandı (p<0,05). SOD aktivitesi, bütün gruplarda kontrol grubuna göre yüksek saptandı, fakat istatiksel olarak anlamlı değildi. MDA seviyesinin, korteks dokusunda sadece HBO-5 grubunda anlamlı azaldığı tespit edildi (p<0,01). Hipokampüs dokusunda HBO-5 grubunda da (p<0,01), HBO-1 grubunda da (p<0,01) anlamlı azalma tespit edildi. Sonuç: Sağlıklı sıçanlara 1 ve 5 gün sürelerle uygulanan HBO, KBB'den HRP işaretleyicisinin geçişine, beyin dokusunda MDA ve GSH seviyesinde düşmeye ve az da olsa SOD aktivitesinde artışa neden olmuştur. Anahtar kelimeler: Hiperbarik oksijen, kan-beyin bariyeri, horseradish peroksidaz, GFAP, antioksidan, oksidan.