Öğrencilerin kariyer belirlemeye ilişkin özyeterliliğinin demografik özellikler bakımından incelenmesine yönelik bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Serhat Öztürk
Danışman: Rıza Demir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez, öğrencilerin kariyer belirleme süreçlerindeki özyeterlilik düzeylerinin demografik özellikler açısından incelenmesini amaçlamaktadır. Kariyer belirleme, bireylerin kariyer tercihlerini yaparken yeteneklerini, ilgilerini ve değerlerini göz önünde bulundurarak karar vermelerini gerektiren kritik bir süreçtir. Bu süreçte özyeterlilik, bireylerin hedeflerine ulaşma konusunda kendilerine olan güven ve inançlarını ifade etmektedir. Bandura'nın sosyal öğrenme teorisine göre özyeterlilik, bireylerin hedef belirleme ve bu hedeflere ulaşma çabalarını doğrudan etkilemektedir. Özyeterlilik düzeyinin bireylerin demografik özelliklerine göre değişebileceği öngörülmektedir. Bu demografik özellikler arasında cinsiyet, yaş, sosyoekonomik durum ve aile yapısı gibi faktörler yer almaktadır. Örneğin farklı sosyoekonomik geçmişlerden gelen bireyler kariyer hedefleri belirlemede çeşitli fırsatlar ve kısıtlamalarla karşılaşabilir. Benzer şekilde, yaş ve cinsiyet gibi faktörler özyeterliliği etkileyebilir ve kariyer seçimlerinin farklılaşmasına neden olabilir. Çalışma; literatür taraması ve nicel araştırma olmak üzere iki bölümden meydana gelmektedir. Literatür taramasında alanda yapılmış çalışmalardan ve ilgili makale ve kaynaklardan yararlanılmıştır. Tez kapsamında yapılan nicel araştırmanın amacı, kariyer belirlemeye ilişkin özyeterliliğin demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesidir. Bu kapsamda daha etkili kariyer rehberliği ve destek hizmetleri sunulabilmesi için özyeterlilik düzeyinin demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediği anlaşılmaya çalışılacaktır. Elde edilen bulgu ve sonuçlar, eğitim politikalarının ve kariyer danışmanlığı uygulama seçeneklerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Araştırmada veri toplama yöntemi ankettir. Anket formunda Taylor ve Betz'in kariyer belirlemeye ilişkin özyeterlilik ölçeğinden yararlanılmıştır. Anketten elde edilen veriler SPSS 21.0 programı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın örneklemini İstanbul'da çeşitli özel ve devlet okullarında okuyan yaklaşık 650 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda kariyer belirlemeye ilişkin özyeterlilik düzeylerinin bazı demografik özelliklere göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.