Tehlikeli Maddelerin Deniz Yolunda Taşınması ve Risk Yönetimi: Türk Boğazlar Bölgesi Örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü, Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ömer Faruk Görçün
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Zinet Selmin BURAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türk boğazlar bölgesi sosyo-ekonomik, kültürel, stratejik ve jeopolitik açıdan Dünya'nı en önemli suyollarının başında yer almaktadır. Buna ek olarak Karadeniz'e kıyısı olan ülkelerinin Dünya'ya açılan kapısı konumundadır. Dünya ticaretinin önemli bir bölümü Türk Boğazlar Bölgesi üzerinde gerçekleştirilmektedir.Buna karşılık Türk Boğazlar Bölgesinde deniz trafiği her geçen yıl sürekli bir artış göstermektedir. Artan trafik hacmine ek olarak gemilerin boyları, kapasiteleri ve özellikleri yönünden de önemli gelişmeler kaydedilmektedir. Diğer bir önemli faktör de taşınan yükler ile ilgili olmaktadır. Taşınan yükler içerisinde yer alan, çevre insan sağlığı ve diğer varlıklar üzerinde önemli risklere sahip olan tehlikeli maddelerin, boğazlar yoluyla taşınmasında düzenli ve kayda değer bir artış söz konusu olmaktadır. Türk Boğazlar Bölgesinde yerel trafiğin yanı sıra uluslararası deniz trafiği de önemli ölçüde artış göstermektedir. Montrö boğazlar sözleşmesinin imzalandığı 1936 yılında günlük ortalama 17 gemi geçiş yaparken, günümüz itibarıyla bu rakam 139'a ulaşmıştır. Dolayısıyla Türk Boğazlar Bölgesi gemi trafiği geçen 74 yılda sekiz kat artmıştır. Son on yıllık dönemde geçen gemiler %19,3 oranında artış göstermiştir. diğer yandan Boğazlarda tanker trafiği de %42, taşınan tehlikeli madde miktarı %45 oranında artış göstermiştir.Dolayısıyla her geçen gün Türk Boğazlar Bölgesinde risk artmaktadır. Bu çerçevede başlangıç olarak bölgeye ilişkin risklerin açık bir biçimde ortaya konması ve bu risklerin ortadan kaldırılmasına yönelik önlemlerin geliştirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada Türk Boğazlar Bölgesine yönelik sistematik bir risk analizi ve yönetimi gerçekleştirilmiş, iyileştirmeye yönelik önlemler ortaya konulmaya çalışılmıştır.