Yurttaşlık ve toplumsal cinsiyet ilişkisi üzerine teorik bir inceleme


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hannan Bilir

Danışman: Eylem Özdemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Siyasal teorinin en temel kavramlarından biri olan yurttaşlık kavramı bireylerin siyasal iktidarla ilişkisini haklar ve ödevler yoluyla kurumsallaştırır. Modern siyasal teori ve pratiğin de en önemli kavramlarından biri olan yurttaşlık, zamana, mekâna ve siyasal toplumsal ihtiyaçlara bağlı olarak işlevi ve içeriği ile dönüşüm geçirmiştir ve geçirmeye devam etmektedir. Yurttaşlık hem bir statü hem de bir pratik olarak bireyin siyasal alanla ilişkisini kurumsallaştırır. Bu anlamda yurttaşlığın toplumsal cinsiyet kavramı ile ilişkisi ve kadın yurttaşlığı yurttaşlık literatüründe önem arz eden konulardır. Bu tezde yurttaşlık kavramı toplumsal cinsiyet ilişkisi üzerinden teorik olarak incelenecektir. Tez boyunca yurttaşlık literatüründe iki hâkim gelenek olan liberal sözleşmeci yurttaşlık ve cumhuriyetçi toplulukçu yurttaşlık anlayışlarının yurttaşlık kavramını kurumsallaştırma biçimleri incelenerek kadınların yurttaşlık konumları ortaya çıkarılmaya çalışılacaktır. Feminist teorinin, yurttaşlığın eşitlik ile farklılık ve kamusal alan ile özel alan ayrımı gibi temel ikilikleri üzerine analiz ve eleştirileri, kadın yurttaşlığının sorunlu ve eksik kavramsallaştırılmasının anlaşılması ve aşılması açısından verimli bir perspektif sunar. Bu sebeple tezde yurttaşlığın tarihi gelişimi ve iki hâkim yurttaşlık geleneğindeki haklar ve ödevler anlayışları feminist teori perspektifiyle okunduktan sonra son bölümde feminist teorinin ideal yurttaşlık önermeleri sunulacaktır.