Kanizsa figürleri üzerinden dikkat talepleri ile gruplama gücünün dikkat yanıp sönmesinde incelenmesi ve yürütücü işlevlerle olan ilişkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLSÜM KIVANÇ

Danışman: DENİZ ATALAY ATA

Özet:

Dikkat Yanıp Sönmesi (DYS), hızlı dizisel görsel sunum (HDGS) sırasında, ikinci hedefin (H2) birinci hedeften (H1) sonra yaklaşık 500 milisaniye içinde sunulması durumunda ikinci hedefin algılanamaması olarak tanımlanmaktadır. Çalışma 1, gecikme, gruplama gücü ve görev değişiminin DYS üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamıştır. Çalışma, 18-20 yaş aralığında (Ort.=18.50, SS=0.75) gönüllü 14 katılımcı (11 kadın, 3 erkek) ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular, anlamlı bir gecikme ve görev değişimi etkisi olduğunu göstermiştir. Çalışma 2, DYS performansının yürütücü işlevlerle olan ilişkisini incelemek için tasarlanmıştır. Bu doğrultuda N-2 Geri ve Stroop görevleri uygulanmıştır. Çalışma, 18-25 yaş aralığında (Ort.=20.23, SS=2.02), 22 gönüllü kadın katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular, anlamlı bir gecikme etkisi olduğunu göstermiştir. Ayrıca, N-2 Geri tepki süresinin DYS büyüklüğünü marjinal düzeyde yordadığı bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen genel bulgular, hedefin yapısal özelliklerini oluşturan gruplama ilkelerine bağlı olarak gruplama gücünün her zaman kolaylaştırıcı bir etki oluşturmadığını göstermektedir. Görev değişimi, H2 performansı üzerinde bir düşüşe yol açmıştır. Ayrıca, bulgular DYS'nin zamansal dinamiklerine ilişkin rolüne işaret etmektedir.