GÜNEY DOĞU ASYA'NIN ÇATIŞMA BÖLGELERİNDE TÜRKİYE'NİN VARLIĞI VE ETKİSİ


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Yasmin Sattar

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MUHARREM HİLMİ ÖZEV

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye, son on yılda Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) yönetiminde uluslararası arenadaki gücünü önemli ölçüde artırmıştır. AKP yönetimindeki Türkiye, daha açık ve etkin bir dış politika ile Güneydoğu Asya da dahil olmak üzere çeşitli bölgelerdeki etkisini arttırmıştır. Türkiye ile Güneydoğu Asya arasında Osmanlı İmparatorluğu'ndan beri ilişkiler devam etse de son dönemde kurulan ilişkiler daha yoğun ve etkileşim içinde olmuştur. Türkiye'nin Güneydoğu Asya bölgesine yönelik yürüttüğü politikalar, diğer resmi ilişkilerle birlikte insani yardım politiklarına da yoğunlaşmasıyla diğer bölgelerde yürütülen politikalarlar da benzerlik göstermektedir. Türkiye bu tarz politikaları hem devlet hem de devlet dışı aktröler ile yürütmektedir. Bununla birlikte, Türkiye'nin uluslararası alanda bu tür faaliyetleri birçok bölgede yürütülürken, Müslüman azınlık bölgelerinde bu politikalar daha yoğun ve etkin olarak devam etmektedir. Bu çalışma, Türkiye'nin uluslararası politikada üçüncü taraf olarak yer aldığı Güneydoğu Asya bölgesindeki çatışma alanlarına odaklanan niteliksel bir araştırmadır. Bu çatışma alanları uzun yıllardır devam eden çok ağır problemlerin olduğu Filipinler'deki Mindanao, Tayland'daki Patani ve Myanmar'daki Arakan'dır. Yine bu çalışma Türkiye'nin Güneydoğu Asya'daki çatışma alanlarındaki rollerini incelemeyi, ayrıca Güneydoğu Asya çatışma bölgeleri içerisindeki çatışmaları anlamayı, Türkiye'nin bölgeye yönelik politikalarını analiz etmeyi ve son olarak Türkiye'nin Güneydoğu Asya çatışma bölgelerindeki etkisinin sonuçlarını anlamayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda, öncelikle uluslararası ilişkiler teorisindeki barış ve çatışma çözümlemelerini sentezleyen iki temel kavram Yumuşak Güç ve Üçüncü Taraf kavramsallaştırmaları üzerinde durulacaktır. Bununla beraber iki kavram bu çalışmada daha çok inşacılık teorisi altında analiz edilecektir. Bu tez hem devlet hem de devlet dışı aktörlerle Türkiye'nin çatışma bölgelerinde, arabulucu ve yardımcı ya da bağışçı roller oynadığını ortaya koyacaktır. Her bir alanda, çatışma vakalarının bağlamına göre müdahalelerin yoğunlukları farklılaşmaktadır. Normlar, kimlik veya dış politika gibi daha maddi olmayan faktörlerle birlikte bu müdahaleler Türkiye'nin bölgedeki etkisini arttırmaktadır. Bununla beraber askeri olmayan yumuşak güç araçları da Türkiye'nin bu çatışma alanlarındaki itibarını arttırmaktadır. Sonuç olarak, bu durum bölgedeki devletler tarafından tehdit algısı oluşturabilecekken; tam tersine bölgedeki halkın Türkiye'ye karşı beslediği güveni ve hayranlığı arttırmaktadır. Ayrıca Türkiye bölgeye karşı ne kadar aktif bir politika izlerse devletler düzeyindeki ilişkiler de o derece gelişmekte ve görünür olmaktadır.