Kritik hasta çocuklarda sürekli renal destek tedavi yöntemleri ve dozlarının prokalsitonin düzeyine etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ARİFE UFACIK YÖNDEM
Danışman: Demet Demirkol
Özet:Giriş: Çocuk yoğun bakım ünitelerinde yatan kritik hasta çocuklarda, sepsis, metabolik bozukluklar, sıvı-elektrolit dengesizliği gibi farklı nedenlerle renal replasman tedavileri (RRT) yapılmaktadır [1, 2]. Renal replasman tedavisi yapılan hastaların bir kısmında eşlik eden inflamatuvar veya enfeksiyon hastalıkları vardır ve bu grupta prokalsitonin (PCT) izlemi yapılması önemlidir. Prokalsitonin enfeksiyon tedavisinde yol gösterici bir biyobelirteç olduğu için RRT ile PCT arasındaki ilişki mortaliteyi etkileyebilir [2-7]. Literatürde RRT yöntemleri ve dozlarının PCT düzeylerine etkisi üzerine yeterli çalışma yoktur. Nadir erişkin çalışmalarında değerlendirilen hasta sayıları azdır. Çocuk hasta gruplarını inceleyen nadir çalışma vardır. Renal replasman tedavi yöntemlerinin PCT düzeyleri üzerine etkisiyle ilgili veriler çelişkilidir. Renal replasman tedavisi alan hastalarda PCT düzeyleri değişmemiş veya azalmıştır [8, 9]. Amaç: Çalışmanın amacı kritik hasta çocuklarda RRT yöntemlerinin, mebran özelliklerinin ve dozlarının PCT düzeyine etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntemler: Mayıs 2021- Kasım 2023 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları A.B.D Çocuk Yoğun Bakım ünitesinde izlenen, santral venöz veya arteryel kateteri olan ve dâhil edilme kriterlerini karşılayan hastalar çalışmaya alındı. Çalışmaya en az 24 saat RRT alan hastalar dâhil edildi. Bu konuda yapılmış olan çalışmalarda RRT'nin PCT düzeyine net etkisi bilinmediği için hedef hasta sayısı belirlenemedi. Hasta verileri ileriye yönelik hasta izlem dosyasından toplandı. Hastaların yaşı, cinsiyeti, vücut ağırlığı, vücut yüzey alanı, vital bulguları, RRT gereksinim nedeni, altta yatan hastalığı, uygulanan dolaşım ve solunum desteği, RRT yöntemi ve dozu kaydedildi. Prokalsitonin düzeyleri, RRT başlangıcında (T0), on ikinci (T12) ve yirmi dördüncü (T24) saatlerinde kaydedildi. Pediatrik hastalık ciddiyet skoru-III (PRISM-III) skoru, pediatrik mantıksal organ disfonksiyon skoru (PELOD-2) skoru, pediatrik ardışık organ yetersizliği değerlendirme skoru (pSOFA), vazoaktif-inotropik skor indeksi (VİS), yoğun bakımda kalış süresi ve sağkalım kaydedildi. Hastaların PCT düzeyleri; RRT yöntemleri, dozları ve membran tiplerine göre analiz edildi. Tanımlayıcı istatistiklerde ortalama, standart sapma, medyan, minimum, maksimum değer, frekans ve yüzde kullanıldı. Değişkenlerin dağılımı Kolmogorov-Simirnov testi ile kontrol edildi. Niceliksel verilerin karşılaştırılmasında Kruskal-Wallis ve Mann Whitney U testi kullanıldı. Tekrarlı ölçüm analizinde Wilcoxon testi kullanıldı. Değişkenler arası korelasyon Spearman Korelasyonu ile test edildi. İstatistiksel analizlerde SPSS 28.0 kullanıldı. P 0.05). Prokalsitonin düzeyleri RRT yöntemi, hızı ve kullanılan membranlardan etkilenmedi (p<0,05). Sonuçlar: Çalışmamızın sonuçlarına göre T12. ve T24 PCT değerleri kullanılan membran tipi, CRRT yöntemi ve dozlardan etkilenmedi (p<0,05). Anahtar kelimeler: Prokalsitonin, CRRT, kritik hasta çocuk