Kişisel verilerin sosyal medyada paylaşımı hakkında farkındalık: Instagram örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Arel Üniversitesi, İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA GİZEM NUHOĞLU ÜNER
Danışman: Uğur Gündüz
Özet:
Dijital ağlar ve sosyal platformlar günümüz internet kullanıcılarının bilgi edinme ve haber alma süreçlerinin odak noktasıdır. Geleneksel medya izleyicilerinin aksine günümüz medya kullanıcıları daha inisiyatif sahibi oldukları, özerk ve aktif bir medya deneyimi yaşamaktadır. Medyayı takip eden insan topluluklarının izleyiciden (audience) kullanıcıya (user) evrildiği günümüz yeni medya ekosisteminde internet kullanıcılarının sosyal medya platformlarında bıraktığı kırıntılar üzerinden haber tercihleri ve etkileşimleri anlamlandırılabilir. İletişim çalışmalarında medya izleyicisi-kullanıcısını anlamak için yeni fırsatlar sunan bu olanakların doğru şekilde değerlendirilmesi ve yorumlaması için medyanın tek taraflı etkisine odaklanan, iletişimi doğrusal bir çizgi olarak gören yaklaşımlardan sıyrılarak kullanıcı merkezli yaklaşımlara ihtiyaç vardır. Bu minvalde, bu çalışma Twitter ekosisteminde kullanıcıların haber tercihleri ve etkileşimleri ile haberin duygu polaritesi ve duygu durumları arasındaki ilişkiyi araştırmaktadır. Twitter'da kullanıcıların hangi polaritede haberleri daha çok beğendiği, beğeni ve retweet davranışlarında etkili olan kullanıcı türevli ve metin kaynaklı faktörler ortaya konulmuştur. Kullanıcı merkezli çalışmalara yöntemsel olarak yenilik getirmek amacıyla kullanıcılar yerine kullanıcıların Twitter ekosisteminde beğeni ve retweet sağlayarak geri bildirim sağladığı beş haber merkezinin tweetleri örneklem olarak kabul edilmiştir. Amaçlı örneklem alımı yapılan çalışmada beş haber merkezinin 2019-2022 yıllarında paylaştığı 462 binden fazla tweet, metin madenciliği, istatistik testler ve içerik analizi olmak üzere çoklu yöntem kullanılarak incelenmiştir. Metin madenciliğinin bir alt dalı olan duygu analizi işleminde 4 ayrı duygu sözlüğünden yararlanılmıştır. Duygu analizi sonucunda tweetlere dair elde edilen sayısal ve kategorik değerler, Twitter kullanıcılarının beğeni ve retweetleriyle karşılaştırılarak öne sürülen hipotez ve araştırma sorularına yanıt aranmıştır. Araştırma bulguları mevcut literatürle belirli noktalarda hem uyuşmakta hem de çelişmektedir. Söz konusu Twitter ekosisteminde haber etkileşimi olduğunda kullanıcılar haberleri retweetlemekten çok beğenmektedir. Sosyal medyadaki okurlar, tweetlerin genelinde olumlu tweetleri ortalamada daha çok beğenmekte, olumsuz tweetleri ise daha çok retweetlemektedir. Twitter'da kullanıcıların haberleri beğenmesinde tweetlerin duygu polaritesinin yanı sıra diğer kullanıcılar tarafından retweetlenmesi, tweet içerisinde bağlantı verilmesi, tweetlerde hashtag kullanımı, bir başka kullanıcıya atıf yapma vb. metinsel parametrelerin belirli oranlarda etkili olduğu tespit edilmiştir. Araştırmaya dair elde edilen bulgular kullanıcı merkezli yaklaşımlar ve konseptlerle (K&D, alımlama, aktif kullanıcı, kullanıcı failliği) yorumlanmış, sonuç bölümünde araştırmanın devamı niteliğinde gelecekteki çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.