Stratejik İletişim Yönetiminin Sürdürülebilirliğe ve Sağlık Okuryazarlığına Katkısı: Deneysel Bir Çalışma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Figen Sabırcan
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ayla OKAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sağlık Okuryazarlığı, sağlıkla ilgili bilgilere ulaşma, anlama ve bu bilgileri kullanarak sağlıkla ilgili doğru karar verebilme becerisidir. Sağlık okuryazarlığı düzeyi, sağlığı etkileyen tüm faktörlerle ilişkisi ve toplumun sağlık statüsünün iyileştirilmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu yüzden Dünya Sağlık Örgütü, sağlık okuryazarlığını önemli bir politika konusu olarak değerlendirmektedir. Sağlık okuryazarlığı, bireylerin sağlık hizmetlerini doğru kullanma, sağlık geçmişlerini doğru ifade etme, kişisel bakımlarını yapma ve kronik hastalıkları yönetme becerilerini doğrudan etkilemektedir. Sağlık okuryazarlığı konusunda yapılan araştırmalar, düşük sağlık okuryazarlığına sahip bireylerin koruyucu sağlık hizmetlerinden (aşılama, tarama) daha az yararlandığını, rutin sağlık kontrollerini yaptırmadığını, hastaneye daha fazla başvurduğu ve acil servisleri daha fazla kullandığını ortaya koymaktadır. Tüm bu unsurlar, sağlık giderlerinin artmasına neden olmaktadır. Sağlık giderlerindeki artış, sağlık sisteminin sürdürülebilirliği ve sağlık hizmetlerinin verimliliğini etkilemektedir. Bireylerin ve buna bağlı olarak toplumların sağlıklı olabilmesi, sağlık sisteminin sürdürülebilirliği ile bağlantılıdır. Ülkeler ve hükümetler, sağlığa ayrılan kaynakların verimli ve etkin kullanılmasının sağlanması ve sürdürülebilir bir sağlık sisteminin oluşturulmasında, sağlık okuryazarlığının önemini kavrayarak geliştirilmesi için çalışmalar yapmaya başlamıştır. Yaşlı nüfusun tüm dünyada artması, globelleşme nedeniyle yeni sağlık risklerinin ortaya çıkması, sağlık hizmetlerinde pazarlamanın kabul edilmesi, özel sağlık pazarının gelişmesi ve son yıllarda sağlık konularına olan ilginin artması bireyler açısından da sağlık okuryazarlığını önemli hale getirmiştir. Türkiye'de genel sağlık hizmetleri sisteminde yapılan köklü değişiklikler ve toplumun sağlık konusundaki beklentilerinin değişmesi, bireylerin sağlık konusundaki rollerini de arttırarak sağlık okuryazarlığının önem kazanmasına neden olmuştur. Sağlık okuryazarlığının geliştirilmesinde, üç önemli potansiyel müdahale noktası olarak Sağlık Sistemi, Eğitim Sistemi ve Kültür-Toplum belirlenmiştir. Sağlık okuryazarlık düzeyini sağlık sistemi içinde yapılacak çalışmalar, alınan eğitim ve içinde yaşanılan toplum ve kültür kadar iletişim de etkilemektedir. Günümüzde bireyler, sağlıkla ilgili bir çok enformasyonu farklı iletişim yöntemleriyle elde etmektedir. Bu iletişim yüzyüze iletişim şeklinde olabileceği gibi kitle iletişim araçları vasıtasıyla da gerçekleşebilmektedir. Çalışmada, sağlık okuryazarlığının geliştirilmesinde, iletişimin önemine yeterince değinilmemesi sorunsalından hareket edilmektedir. Çalışma, sağlık sisteminin sürdürülebilirliğe etkisi çerçevesinde sağlık okuryazarlığı düzeyinin yükseltilmesinde, stratejik iletişim yönetimin etkili olduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu sorunsal ve amaç çerçevesinde, stratejik iletişimin sağlık okuryazarlık düzeyini yükseltmede etkili olduğu varsayımından hareketle açıklayıcı bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Deneysel yöntem uygulanan çalışmanın veri toplama tekniği, sağlık okuryazarlık düzeyini ölçmek için geliştirilmiş bir ölçek ve soru formu olarak belirlenmiştir. Yapılan araştırma neticesinde, stratejik iletişim yönetiminin, sağlık okuryazarlığını yükseltmede etkin bir role sahip olduğu anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Okuryazarlık, Sağlık Okuryazarlığı, Sürdürülebilirlik, Stratejik İletişim Yönetimi