Cari işlem açıklarının sürdürülebilirliği ve kriz ile ikişkisi: Türkiye için ekonometrik bir deneme (1991-2008)


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BİLGE GÜRSOY

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ahmet İNCEKARA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Son otuz yıldır dünya ekonomisinde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri derin sorunlarla karşı karşıya bırakan küresel krizlerin sık aralıklarla yaşanmaya başladığı gözlemlenmektedir. Çalışmanın esas amacı, küreselleşen dünya koşullarına bağlı olarak, Türkiye'nin 1980 sonrasındaki ekonomik değişim sürecinde yaşadığı evrelerin analiz edilmesi, bu süreç içerisinde iç ve dış etkenlere bağlı olarak ortaya çıkan krizlerin nedenlerini araştırarak, Türkiye ekonomisi açısından önemli bir sorun niteliğini taşıyan cari işlem açıklarının sürdürülebilirliğinin incelenmesidir. Cari işlem açıklarının sürdürülebilirliği, gerek operasyonel göstergeler yaklaşımıyla gerekse erken uyarı sistemleri kullanılarak test edilmeye çalışılmıştır. Bu uygulamalar içerisinde erken uyarı sistemleri cari açıkların sürdürülebilirliği konusunda fikir edinilmesini sağlarken, Türkiye'de yaşanan önemli krizlerde cari açıkların ne derece rol oynadığının değerlendirilmesinde de yardımcı olmaktadır. Gerek operasyonel göstergeler gerekse erken uyarı sistemleri ile gerçekleştirilen ekonometrik model denemesinden elde edilen bulgular, cari işlem açıklarının 1991-2008 dönemi içerisinde sürdürülemez bir nitelik taşıdığını ve Türkiye'deki krizlerin tahmin edilmesinde kısa vadeli dış borçlar ile rezervlerdeki değişmelerin öncü göstergeler sınıflandırmasında yer aldığını işaret etmektedir.