Suriye’de Arap Milliyetçiliğinin Doğuşu ve II. Abdülhamid’in Suriye Politikası

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Şeyma Öztürk

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nurettin GEMİCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Batı kaynaklı milliyetçilik düşüncesinin Osmanlı Devleti'nin zayıflamasına paralel olarak Arap vilayetlerinde ortaya çıkışını, bu düşünceyi besleyen faktörleri ve Osmanlı Devleti'nin milliyetçilik fikrine karşı verdiği mücadeleyi ele almaktadır. Çalışmanın amacı, Arap milliyetçiliğinin, doğum yeri olan Suriye'de, Arapçılığın doğuşundan Osmanlı Devleti'nin dağılma sürecine kadar Arap toplumu üzerinde ne kadar etkili olduğunu ortaya koymaktır. Tarih boyunca farklı kültür ve medeniyetlere ev sahipliği yapan Suriye'nin coğrafi konumu ve tarihi süreç içerisinde bölgede meydana gelen siyasi olaylar çalışmamızın ilk bölümünü teşkil etmektedir. Ortadoğu'nun en karmaşık toplum yapısına sahip olan Suriye'nin etnik ve dinî yapısı da birinci bölümde ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde millet ve milliyetçilik kavramları irdelenmiş, milliyetçilik fikrinin Araplar arasında ortaya çıkmasında rol oynayan faktörler teker teker ele alınmıştır. Osmanlı Suriyesi'nde Arap milliyetçiliğini savunan entelektüellerin görüşlerine de bu bölümde yer verilmiştir. Çalışmamızın son bölümü, dağılma sürecinde olan Osmanlı Devleti'nin, özellikle II. Abdülhamid'in, Suriye'de filizlenen Arap milliyetçiliğine karşı verdiği mücadeleyi içermektedir. Bu bölümde ayrıca Arap liderlerin ıslahat talepleri ve hükümetle müzakere süreci ele alınmıştır.