Ölümün Zaferi: Batı Resminde Veba İkonografisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Tüles Üresin
Danışman: Serap Yüzgüller
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Avrupa coğrafyasında İlkçağ'dan beri süregelen, Ortaçağ'da Kara Ölüm olarak adlandırılan vebanın geç Ortaçağ'dan 18. yüzyıla değin Batı resmindeki temsilini konu ikonografik açıdan ele alan bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde vebanın yüzyıllar süren tarihçesinden bahsedilmiş, ardından vebanın yol açtığı politik ve sosyal sonuçlara değinilmiştir. Salgının kültür ve sanata etkilerine de kısaca değinilen birinci bölümün oluşturduğu genel çerçevenin ardından çalışmanın odağında yer alan vebanın temsilleri ikonografik yöntem ışığında ele alınmaya başlanmıştır. İkinci bölümün temel konusu, veba salgını sırasında koruyuculuk rolü üstlenen Meryem ve azizlerle ilgili sahnelerdir. Salgından etkilenenler ve özellikle vebalı bedenlerin daha ön planda olduğu üçüncü bölümde kurban sahnelerine yer verilip hastalığın yol açtığı ruh halinden de beslenen temalara (Ölümün Zaferi, Danse Macabre vd) odaklanılmıştır. Bu bölümde ayrıca vebanın edebiyata olan yansımaları göz önünde bulundurulmuş olup, kitap baskılarında yer alan resimlere de yer verilmiştir. Kara Ölüm süreci ve sonrasında meydana gelen veba salgınlarının sanattaki etkileri üzerine temellenen çalışmada, başlı başına bir tema olarak vebanın Batı resmindeki temsilleri hem sahne kalıpları hem de anlam açısından incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Veba, Kara Ölüm, Ölümün Zaferi, İkonografi, Batı Sanatı