Spinoza Felsefesi Işığında Tragedya Sanatının Sophocles'in Oyunları Çerçevesinde İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Erkan Küçük
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İhsan Kerem KARABOĞA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Spinoza felsefesinin anti trajik perspektifinden çıkarsanan kavramlar ışığında Sophocles'in oyunları incelenip, Spinoza'nın gerek tragedya ozanları gerekse Platon ve Aristo gibi tragedya üzerine düşünmüş filozoflarla ortaklaşan ve onlardan farklılaşan yönlerine değinilecektir. Felsefe tarihi açısından bakıldığında pek çok düşün adamı kendi kavramlarıyla tragedyayı değerlendirmiş, felsefelerininsomutluk kazanmasında tragedyadan yararlanmışlardır. Spinoza'nın tragedya sanatına ilişkin bir çalışmasının olmamasına rağmen, Spinoza'dan etkilenen pek çok felsefecinin tragedya değerlendirmesi vardır. Özellikle 18-19 yy. Alman düşünürleri olan Schelling, Schelegel ve Hegel Spinoza'dan etkilenen filozoflardır. Bu çalışmada temel amaç bir çeşit kaynağa dönmek ve Spinoza'nın kendi kavramlarından yolaçıkarak bir tragedya değerlendirmesi yapmak ve aynı zamanda tragedya sanatı vasıtasıyla bir felsefenin kodlarını çözmeye çalışmaktır. Tragedya incelemesinde tragedyanın en büyük ozanı Sophocles'in metinleri eleştiri nesnesi olarak seçilmiştir. Sophocles'in bütün oyunları üzerinde durulurken özelikle tragedya teorilerinin en çok beslendikleri oyun olan Kral Oidipus'a ağırlık verilmiştir. Bu bağlamda çalışmanın birinci bölümünde genel olarak tragedyanın tarihsel zemini, tragedya ozanları ve Aritoteles-Platon işlenecek. İkinci bölümde Spinoza'yı tanımak ve onun felsefesini anlamak için Spinoza anlatılacak. Bölümün sonunda Spinoza'nın tragedya incelemesine uygun olan özgürlük-zorunluluk, yetersiz idea, ölçülülük gibi kavramları açımlanacaktır. Üçüncü ve son bölümde Sophocles metinleri Spinozaışığında incelenecektir.