Doç. Dr. MERVE ÖZAYKAL


İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Bölüm

İslam Hukuku Ana Bilim Dalı


WoS Araştırma Alanları: Sosyal Bilimler (Soc), Sosyal Bilimler Genel, Sosyal Bilimler Biyomediksel, Hukuk


Scopus Araştırma Alanları: Genel Sosyal Bilimler, Hukuk


Avesis Araştırma Alanları: Sosyal ve Beşeri Bilimler, İlahiyat, İslam Hukuku, Hukuk Tarihi, Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi

Metrikler

Yayın

51

Yayın (Scopus)

1

Proje

1

Tez Danışmanlığı

27

Açık Erişim

11
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

Biyografi

İlahiyat lisans eğitimini Ankara Üniversitesi’nde aldı (2008). Yüksek lisans eğitimini “Cessâs’ın Nesih Anlayışı” başlıklı teziyle aynı üniversitenin İslam Hukuku Ana Bilim Dalı’nda tamamladı (2010). 2009-2013 yılları arasında İSM bünyesinde Valide Atik Medresesi’nde klasik İslami ilimler okudu. 2013-2014 akademik yılında ABD’de Georgetown Üniversitesi’ne bağlı Kennedy Etik Enstitüsü’nde misafir araştırmacı olarak bulundu ve biyoetik eğitimi aldı. Muhtelif zamanlarda Mısır, Suriye ve Ürdün’de eğitim amaçlı bulundu. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde başladığı doktorasını, 2011 yılında araştırma görevlisi olarak atandığı Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde “İslam Hukukuna Göre Beden Üzerinde Tasarruf ve Organ Nakli” konulu tezi ile tamamladı (2017). Ayrıca “Osmanlı Fetva Mecmualarında Tıp” başlıklı tezi ile İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi (Çapa) Tıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı’ndan yüksek lisans derecesi aldı (2016). 2018 yılı itibariyle İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İslam Hukuku Ana Bilim Dalı’nda öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. 2010 yılından beri İSAR TAÇ (Tıp ve Ahlak Çalışma) Grubu'nun daimi üyesi ve ayrıca Eğitime Destek Programları Merkezi'nin (EDEP) genel koordinatörüdür. Temel çalışma alanları İslami biyoetik (biyofıkıh), fıkıh-ahlak ilişkisi, fıkıh usulü, içtihat ve güncel fıkhî meselelerdir. İngilizce, Arapça ve Farsça bilmektedir. Halen "Fıkıh, İnsan Onuru ve Beden" başlıklı TÜBİTAK 1001 projesini yürütmektedir.

"İlimde merhamet, cehaleti teşviktir." (Prof. Dr. İbrahim ÇALIŞKAN)

Eğitim Bilgileri

2021 - 2024

2021 - 2024

Ön Lisans

İstanbul Üniversitesi, Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi, Adalet, Türkiye

2010 - 2017

2010 - 2017

Doktora

Sakarya Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, İslam Hukuku , Türkiye

2013 - 2016

2013 - 2016

Yüksek Lisans

İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Tıp Tarihi Ve Etik , Türkiye

2008 - 2010

2008 - 2010

Yüksek Lisans

Ankara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, İslam Hukuku, Türkiye

2004 - 2008

2004 - 2008

Lisans

Ankara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Türkiye

Yaptığı Tezler

2017

2017

Doktora

İslam Hukukuna Göre Beden Üzerinde Tasarruf ve Organ Nakli

Sakarya Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, İslam Hukuku

2016

2016

Yüksek Lisans

Osmanlı Fetva Mecmualarında Tıp

İstanbul Üniversitesi, Tıp, Tıp Tarihi Ve Etik

2010

2010

Yüksek Lisans

Cessâs'ın Nesih Anlayışı

Ankara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, İslam Hukuku

Yabancı Diller

C1 İleri

C1 İleri

İngilizce

C1 İleri

C1 İleri

Arapça

Araştırma Alanları

Sosyal ve Beşeri Bilimler

İlahiyat

İslam Hukuku

Hukuk Tarihi

Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi

Akademik Faaliyetlere Dayalı Araştırma Alanları

Avesis Araştırma Alanları

    WoS Araştırma Alanları

      Scopus Araştırma Alanları

        Akademik Ünvanlar / Görevler

        2024 - Devam Ediyor

        2024 - Devam Ediyor

        Doç. Dr.

        İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Bölüm

        2018 - 2024

        2018 - 2024

        Dr. Öğr. Üyesi

        İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Bölüm

        2011 - 2018

        2011 - 2018

        Araştırma Görevlisi

        Sakarya Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, İslam Hukuku Anabilim Dalı

        Yönetimsel Görevler

        2022 - Devam Ediyor

        2022 - Devam Ediyor

        Uluslararası İlişkiler Koordinatörü

        İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi

        2018 - 2022

        2018 - 2022

        Erasmus Programı Kurum Koordinatörü

        İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi

        Verdiği Dersler

        Doktora

        Doktora

        Fıkıh Usulü ve Mezhep

        Fıkıh-Ahlak İlişkisi

        Yüksek Lisans

        Yüksek Lisans

        Seminer

        Bio-medical Fiqh

        Biyo-Medikal Fıkıh

        Lisans

        Lisans

        Tenets of Islamic Practices

        İslam Hukuku II

        İslam Hukuku II

        Fıkıh ve Biyoetik

        İslam İbadet Esasları (II. Öğretim)

        Fıkıh ve Biyoetik (II. Öğretim)

        Fıkıh Usulü

        Fıkıh II

        İslam İbadet Esasları

        İslam Hukuku III

        İslam Hukuku II

        History of Islamic Law

        Islamic Law I

        Islamic Law II

        İslam Hukuku I (II. Öğretim)

        Fıkıh ve Biyoetik (II. Öğretim)

        İslam Hukuku I

        Fıkıh Usulü

        Yönetilen Tezler

        Devam ediyor

        Devam ediyor

        Doktora

        İslam Hukukuna Göre Bedene Estetik Müdahale

        Özaykal M. (Danışman)

        Ş.Akartepe(Öğrenci)

        Devam ediyor

        Devam ediyor

        Doktora

        GEÇMİŞ UYGULAMALAR VE GÜNÜMÜZE SUNDUĞU İMKANLAR AÇISINDAN ARABULUCULUK

        Özaykal M. (Danışman)

        Z.Gürler(Öğrenci)

        Devam ediyor

        Devam ediyor

        Doktora

        Nörobilimin Verileri Işığında İslam Ceza Hukukunda Suç-Beyin İlişkisi

        Özaykal M. (Danışman)

        M.ÖLMEZ(Öğrenci) Sürdürülebilir Kalkınma

        Devam ediyor

        Devam ediyor

        Doktora

        İslam Hukukuna Göre Genetik Müdahale

        Özaykal M. (Danışman)

        R.Mansour(Öğrenci)

        Devam ediyor

        Devam ediyor

        Yüksek Lisans

        Almanya’daki Helal Sertifikasyonu ve Helal Gıda’ya İlişkin Fıkhî Tartışmalar

        Özaykal M. (Danışman)

        R.Sarıkaya(Öğrenci)

        Devam ediyor

        Devam ediyor

        Doktora

        Kadın Bedeninin Medikalizasyonu: Etik ve Fıkhi Açıdan Gebelik ve Doğum Süreçleri

        Özaykal M. (Danışman)

        K.Karacan(Öğrenci)

        Devam ediyor

        Devam ediyor

        Yüksek Lisans

        Üremenin Rahim Dışına Taşınması: Fıkhi ve Etik Açıdan Yapay Rahim

        Özaykal M. (Danışman)

        M.Feyza(Öğrenci)

        Devam ediyor

        Devam ediyor

        Yüksek Lisans

        Neslin Korunması Bağlamında Fıkhi Açıdan Üreme Hücrelerinin Donasyonu

        Özaykal M. (Danışman)

        T.İbrahim(Öğrenci)

        Devam ediyor

        Devam ediyor

        Doktora

        Cinsellik Fıkhı ve Aile Hukukuna Yansımaları

        Özaykal M. (Danışman)

        F.Okur(Öğrenci)

        Devam ediyor

        Devam ediyor

        Doktora

        Ca'ferî Fıkıh Usûlünde Usûl-i Ameliyye (Uygulama İlkeleri)

        Özaykal M. (Danışman)

        M.Salimi(Öğrenci)

        Devam ediyor

        Devam ediyor

        Yüksek Lisans

        Nesh Bağlamında Ayetlerin Unutturulması Meselesi

        Özaykal M. (Danışman)

        H.Seyfullah(Öğrenci)

        2025

        2025

        Yüksek Lisans

        Fıkhi ve Etik Boyutlarıyla Yapay Et

        Özaykal M. (Danışman)

        F.YAZIROĞLU(Öğrenci)

        2025

        2025

        Yüksek Lisans

        Fıkıhta Necisü'l-Ayn Kavramı

        Özaykal M. (Danışman)

        A.Kara(Öğrenci)

        2025

        2025

        Yüksek Lisans

        İslam Hukukuna Göre İnsan Kökenli Biyolojik Maddelerle Tedavi

        Özaykal M. (Danışman)

        L.Kartal(Öğrenci)

        2024

        2024

        Yüksek Lisans

        Cessâs’ın Kıyas Anlayışı ve Ahkâmu’l-Kur’ân’a Yansıması

        Özaykal M. (Danışman)

        E.Karabulut(Öğrenci)

        2024

        2024

        Yüksek Lisans

        İslam Hukuku Açısından Erkek Bedenine Estetik Müdahale

        Özaykal M. (Danışman)

        E.Sarıtaş(Öğrenci)

        2024

        2024

        Yüksek Lisans

        Ürdün Fetva Dairesi ve Tıbbi Fetvalarının Mukayeseli Analizi

        Özaykal M. (Danışman)

        A.Erol(Öğrenci)

        2023

        2023

        Yüksek Lisans

        Almanya'da Sünnet (Hitân) Tartışmaları ve İslam Hukukunda Sünnet

        Özaykal M. (Danışman)

        M.Şahin(Öğrenci)

        Makaleler

        Tümü (8)
        Scopus (1)
        TRDizin (4)
        Diğer Yayınlar (4)

        Hakemli Bilimsel Toplantılarda Yayımlanmış Bildiriler

        2025

        2025

        1. İnsanın Mükerremliği Beden Üzerinde Tasarrufu Sınırlar mı?

        Özaykal M.

        İnsan Onuru ve Beden Sempozyumu, İstanbul, Türkiye, 10 Mayıs 2025, (Yayınlanmadı)

        2023

        2023

        2. Osmanlı Hukukunda Sağlıkta Şiddete ve Anlaşmazlığa Bir Çözüm Modeli Olarak Rıza Sözleşmesi Uygulaması

        Özaykal M.

        Şiddet Döngüsü ve Çözüm Önerileri Sempozyumu, Samsun, Türkiye, 23 - 24 Aralık 2023, (Yayınlanmadı)

        2023

        2023

        3. Osmanlı'da Hekimlik Ahlakı ve Fıkhı

        Özaykal M.

        Osmanlı'da İlm-i Ahlak Sempozyumu, İstanbul, Türkiye, 15 - 16 Aralık 2023, ss.1-20, (Yayınlanmadı)

        2023

        2023

        4. The Muslim Family in Muslim Societies: Challenges of Preserving Values and Absorbing Change in Light of Globalization and Cultural Openness

        Özaykal M.

        Family and Values in a Changing World-Forum, Ad-Dawhah, Qatar, 6 - 07 Aralık 2023, (Yayınlanmadı)

        2023

        2023

        5. Halal Status of Honeybee Products

        ÖZAYKAL M., ATAYOĞLU A. T., GÜNER ATAYOĞLU A., Atayolu R.

        Congress of Halal Quality, Saraybosna, Bosna-Hersek, 18 - 19 Mayıs 2023, (Özet Bildiri)

        2023

        2023

        6. Tıbbi Genetikte Güncel Tartışmalar: SMA Örneği

        Özaykal M.

        Tıbbî, Dinî, Hukukî ve Etik Açıdan Genetik Çalıştayı, İstanbul, Türkiye, 13 Mayıs 2023, (Yayınlanmadı)

        2023

        2023

        7. Is Making Money from the Body a Right? Islamic Jurisprudence, Ethics and Human Rights on the Problem of Commercialization of the Body

        Özaykal M.

        CILE 10th International Conference on The Interplay of Islamic Ethics and Human Rights (Doha-Qatar), Ad-Dawhah, Qatar, 15 - 16 Mart 2023, ss.1, (Yayınlanmadı)

        2023

        2023

        8. Çağdaş Fıkıh Çalışmalarında Disiplinlerarasılığın İmkanı

        ÖZAYKAL M.

        II. Lisansüstü Sosyal Bilimler Sempozyumu Açılış Paneli: Klasikten Günümüze İlimlerarası İlişkiler, İstanbul, Türkiye, 11 Mart 2023, (Özet Bildiri)

        2021

        2021

        9. Organ Nakline Karşı Çıkanların Dini Açıdan İleri Sürdükleri Gerekçelerin Değerlendirilmesi

        Özaykal M.

        Din İşleri Yüksek Kurulu Güncel Dini Meseleler İstişare Toplantısı-XIII (Organ Naklinde Sınırlar), Ankara, Türkiye, 28 Eylül 2021, ss.1, (Yayınlanmadı)

        2021

        2021

        10. The Criticism by al-Jassās of his Predecessors on Naskh (Abrogation)

        Özaykal M.

        BRAIS (British Association for Islamic Studies), London, Birleşik Krallık, 08 Temmuz 2021, (Yayınlanmadı)

        2020

        2020

        11. Fetva Mecmuaları ve Taşköprîzâde'nin Veba Risalesi Örnekliğinde Osmanlı'da Pandemi ve Din

        Özaykal M.

        Salgın Hastalıklar ve Din Çalıştayı, İstanbul, Türkiye, 18 Temmuz 2020, (Yayınlanmadı)

        2019

        2019

        12. Mecmau’l-Fıkhi’l-İslâmî ed-Duvelî’nin Tıbbi Konularda Fetva Usûlü

        ÖZAYKAL M.

        Tıbbi Konularda Fetva Verme Metodolojisi ve Zorluklar Sempozyumu, İstanbul, Türkiye, 21 - 22 Aralık 2019, (Özet Bildiri)

        2018

        2018

        13. İslam Fıkhı Açısından Hasta Mahremiyeti

        ÖZAYKAL M.

        Hasta Mahremiyeti Çalıştay, İstanbul, Türkiye, 17 Kasım 2018, (Özet Bildiri)

        2018

        2018

        14. Medicine in Ottoman Fatwa (Religious Verdict) Collections

        ÖZAYKAL M.

        BRAIS (British Association for Islamic Studies) Conference, Exeter, Birleşik Krallık, 9 - 11 Nisan 2018, (Özet Bildiri)

        2015

        2015

        15. İslam Hukukuna Göre İnsan Organlarının Satışı

        ÖZAYKAL M.

        I. İslam Hukuku Lisansüstü Öğrenci Sempozyumu, İstanbul, Türkiye, 24 - 25 Ekim 2015, (Özet Bildiri)

        2015

        2015

        16. İslam Hukuku Açısından Bedene Estetik Müdahale

        ÖZAYKAL M.

        Bedene Yapılan Müdahaleler Sempozyumu, İstanbul, Türkiye, 17 - 18 Ekim 2015

        2015

        2015

        17. Fetva Mecmuaları Işığında Osmanlı’da Tıp

        ÖZAYKAL M.

        Uluslararası Osmanlı Araştırmaları Kongresi, Sakarya, Türkiye, 14 - 17 Ekim 2015

        2015

        2015

        18. Genetik Modifikasyon ve Helal Gıda

        ÖZAYKAL M.

        Uluslararası Helal Ürün Ekonomisi Sempozyumu, Sakarya, Türkiye, 19 - 21 Mart 2015, ss.768-787, (Tam Metin Bildiri)

        2012

        2012

        19. Klasik Dönem Osmanlı Fetvalarında İnsan Bedeni Üzerinde Tasarrufun Sınırları

        ÖZAYKAL M.

        I. Türk Hukuk Tarihi Kongresi, İstanbul, Türkiye, 21 - 22 Aralık 2012, (Özet Bildiri)

        2012

        2012

        20. Tıpta İleriye Dönük Talimatlar

        ÖZAYKAL M.

        Hayatın Sonuna Dair Fıkhî ve Tıbbî Meseleler -Tartışmalı İlmi Toplantı-, İstanbul, Türkiye, 09 Haziran 2012, (Özet Bildiri)

        2011

        2011

        21. GDO’lu Gıdaların Etik ve Fıkhi Açıdan Değerlendirilmesi

        ÖZAYKAL M.

        V. Genç Akademisyenler Buluşması, Mardin, Türkiye, 17 - 19 Haziran 2011, (Özet Bildiri)

        Kitaplar

        2024

        2024

        1. Biyoetikten Biyofıkha: Çağdaş Tıbbî Sorunlar

        Özaykal M.

        Günümüz Fıkıh Problemleri, Süleyman Kaya,Merve Özaykal, Editör, AUZEF İstanbul Üniversitesi , İstanbul, ss.179-211, 2024

        2024

        2024

        2. SMA Özelinde Genetik Hastalıkların Tanı ve Tedavisine İlişkin Sorunların Fıkhi Boyutları

        ÖZAYKAL M.

        Tıbbi, Dini ve Etik Açıdan Genetik, BARIŞ MAİDE, ÖNDER ORHAN, Editör, İSAR Yayınları, İstanbul, ss.131-146, 2024

        2023

        2023

        3. Oruç

        Özaykal M.

        İslam İbadet Esasları, Mürteza Bedir, Editör, Istanbul University, İstanbul, ss.91-117, 2023

        2021

        2021

        4. Fetvalar Işığında Osmanlı'da Salgın Hastalıklar

        Özaykal M.

        Dinî ve Etik Yönleriyle Salgın Hastalıklar, Tuba Erkoç Baydar, Editör, İHÜ Yayınları, İstanbul, ss.115-137, 2021

        2021

        2021

        5. İleriye Yönelik Sağlık Talimatları ve İslam Hukuku Açısından Değerlendirilmesi

        Özaykal M.

        Hayat Ne Zaman Başlar, Ne Zaman Biter? Tıbbi, Dini ve Etik Sorunlar, Ertin H,Özaykal M., Editör, İsar Yayınları, İstanbul, ss.203-226, 2021 Creative Commons License

        2021

        2021

        6. İİT'ye Bağlı Uluslararası İslam Fıkıh Akademisinin Tıbbi Konularda Fetva Usulü: Organ Nakli Örneği

        Özaykal M.

        Fıkıh ve Biyoetik: İslam Hukuku Bakımından Tıbbi Konularda Karar Verme Süreci-2, M. İhsan Karaman,Hakan Ertin,Mürteza Bedir, Editör, İsar Yayınları, İstanbul, ss.151-179, 2021 Creative Commons License

        2020

        2020

        7. Maslahat Teorisi Açısından Bedene Müdahalenin Fıkhi Sınırları

        Özaykal M.

        Tıbbi, Dini, Hukuki ve Etik Açıdan Bedene Yapılan Müdahaleler, Adem Az-Hakan Ertin, Editör, İSAR Yay., İstanbul, ss.193-214, 2020 Creative Commons License

        2020

        2020

        8. Tıpta Ayıp Yok mu? Doktora Namahrem Olmaz mı? Biyofıkıh Perspektifinden Hastanın Beden Mahremiyeti

        Özaykal M.

        Hasta Mahremiyeti, İ. İlkılıç,C. Kucur,O. Önder, Editör, İSAR Yayınları, İstanbul, ss.139-164, 2020 Creative Commons License

        2019

        2019

        11. Güncel Tıbbi Meseleler (78-88)

        Özaykal M.

        Fıkıh Konusunda Bilinmesi Gereken 88 Soru, Güman O.,Duman S., Editör, Beyan Yayınları, İstanbul, ss.282-316, 2019

        2018

        2018

        12. Darulfunun İlahiyat (Biyoetik Temalı Sayı)

        Özaykal M. (Editör)

        İstanbul Üniversitesi, İstanbul, 2018

        Ansiklopedide Bölümler

        2019

        2019

        1. Küsûf Namazı

        Özaykal M.

        Temel İslam Ansiklopedisi, İSAM, ss.5/292-294, 2019

        2019

        2019

        2. Rekât

        Özaykal M.

        Temel İslam Ansiklopedisi, İSAM, ss.6/524-526, 2019

        2019

        2019

        3. Su

        Özaykal M.

        Temel İslam Ansiklopedisi, İSAM, ss.7/284-289, 2019

        Bilimsel Yayınlarda Hakemlikler

        Mayıs 2021

        Mayıs 2021

        Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi

        Hakemli Bilimsel Dergi

        Aralık 2020

        Aralık 2020

        Düzce Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi

        Diğer Dergiler

        Haziran 2020

        Haziran 2020

        ULUM Dini Tetkikler Dergisi

        Diğer Dergiler

        Aralık 2019

        Aralık 2019

        Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi

        Diğer Dergiler

        Aralık 2019

        Aralık 2019

        ANKARA ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ

        Hakemli Bilimsel Dergi

        Haziran 2019

        Haziran 2019

        BİLİMNAME: DÜŞÜNCE PLATFORMU

        Hakemli Bilimsel Dergi

        Haziran 2019

        Haziran 2019

        ANKARA ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ

        Hakemli Bilimsel Dergi

        Ödüller

        Ekim 2019

        Ekim 2019

        1. Muhammed İhsan Oğuz İlahiyat Araştırma Ödülleri Doktora Birincilik

        Muhammed İhsan Oğuz Vakfı & Kastamonu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi

        Nisan 2018

        Nisan 2018

        Doktora Teşvik Ödülü

        Prof. Dr. Mehmet Cemal Sofuoğlu Türk-İslam Araştırmaları

        

        Burslar

        2011 - 2017

        2011 - 2017

        2211-A Yurt İçi Doktora Burs Programı

        TÜBİTAK

        2013 - 2014

        2013 - 2014

        2214-A Yurt Dışı Doktora Sırası Araştırma Burs Programı (Georgetown Üniversitesi Kennedy Etik Enstitüsü, Washington DC, ABD)

        Diğer Uluslararası Organizasyonlar

        2009 - 2010

        2009 - 2010

        Kahire Üniversitesi Arap Dili Eğitim Bursu

        Milli Eğitim Bakanlığı

        2005 - 2006

        2005 - 2006

        TÖMER Dil Bursu

        Üniversite